دانستنی های تعمیرات موبایل

نقشه خوانی


علائم الکترونیک نشانه هایی هستند که در مدارات الکترونیکی استفاده می شوند. آن ها بیشتر زمان مونتاژ، تست مدار و یا برای استفاده در تعمیرات مدار بکار می روند.

طرح قطعات معمولاً با نقشه ی مدارات فرق دارد. برای ساختن یک مدار شما باید با طرح قطعات بر روی فیبر مدار چاپی یا نقشه مدار آشنا باشید برای تعمیرات هر گونه وسیله ای که در آن مدارات الکترونیکی استفاده شده است نیاز دارید که نقشه خوانی را آموزش دیده باشید. از آنجا که در این آموزش نیازی نسیت وارد لایه های عمیق مبحث نظری الکترونیک شویم در نتیجه با آموزش ساده مفاهیم الکترونیک و شماهای آنها در مدارهای الکترونیکی با شما همراه خواهیم بود.

آشنایی با قطعات: از آنجا که اکثر دوستان تحصیلات آکادمیک و مرتبط با الکترونیک نداشته و به صورت تجربی وارد این حرفه شده اند لذا دانستن جزییات و مسایل تیوری نمی تواند خیلی واقع بینانه باشد و نمیتوان آن را از همه توقع داشت.به همین خاطر سعی شده است نکات اساسی و کلیدی که راهگشای فهم نقشه باشد را ارایه می دهیم.

  • مقاومت

مقاومتها به عنوان بخشی از شبکه‌های الکتریکی بکار می‌روند و در علم میکرو الکترونیک و ابزارهای نیمه هادی شرکت دارند. اندازه گیری دقیق یک مقاومت بصورت نسبت ولتاژ به جریان است و واحد آن در دستگاه SI، اهم است. یک عنصر دارای مقاومت ۱ اهم است اگر یک ولتاژ ۱ ولتی دو سر عنصر منجر به یک جریان ۱ آمپر شود که معادل جریان یک کولن بار الکتریکی (تقریبا ۶٫۲۴۲۵۰۶ X 10 18 الکترون) در ثانیه در جهت مخالف است.

یک جسم فیزیکی نوعی مقاومت است. اکثر فلزات، مواد هادی هستند و در برابر جریان الکتریسته مقاومت کمی دارند. بدن انسان ، یک تکه پلاستیک ، یا حتی یک خلا دارای مقاومتهایی هستند که قابل اندازه گیری است. موادی که دارای مقاومتهای بسیار بالایی هستند عایق نامیده می‌شوند.

عبور جریان الکتریکی از هادی ها از بسیاری جهات شبیه عبور گاز از یک لوله است . اگر این لوله پر از پشم فلزی یا ماده مختلط مانع عبور مولکولهای گاز می شوند . حال می خواهیم ببینیم که مقاومت هادی ها به غیر از جنس فلز به چه عواملی دیگری بستگی دارد .

  • تاثیر سطح مقطع بر مقاومت الکتریکی

تمام مواد در برابر عبور جریان از خود مقاومت نشان می دهند و بسته به نوع ماده میزان این مقاومت متفاوت است.بر همین اساس قطعه ای به نام مقاومت ساخته شده است .مقاومت ها انواع متفاوتی دارند و عملکرد آنها در مدار بیشتر تنظیم و تقسیم جریان و ولتاژ و محافظت ازبخش هایی از مدار است.

مقاومت را با R نشان می دهند و واحد اندازه گیری آن اهم (Ω)است.

مقاومت ها در رنج های مختلفاز صفر تا ده  مگا اهم می سازند و بنابر مورد استفاده در مدارها به کار می برند.معمولا برای خواندن مقاومت ها از پیشوندهایی مثل کیلو (K )و مگا ( M) استفاده  می شود.مثال :

resistor-1 resistor-2

۱k Ω =۱۰۰۰ Ω

۱M Ω= ۱۰۰۰۰۰۰ Ω

 

برخی از مقاومتها بلند و نازک هستند و ماده مقاوم حقیقی در وسط آنها قرار دارد و یک پایه هادی در هر انتهای آن نصب شده است. به این مقاومت بسته محوری گفته می‌شود. تصویر سمت راست یک ردیف از مقاومتهایی را نشان می‌دهد که عموما در یک بسته بندی قرار داده می‌شوند. مقاومتهای استفاده شده در کامپیوترها و دیگر وسایل ، نوعا خیلی کوچکتراند و اغلب در بسته‌های با پایه سطحی (فن آوری پایه سطحی) بدون سیمهای رابط بکار می‌روند. مقاومتهای با توان بالاتر را در بسته‌های محکمتری قرار می‌دهند و بگونه‌ای طراحی شده‌اند که گرما را بطور موثری از بین ببرند، اما تمامی آنها دارای همان ساختار قبلی مقاومتها هستند.

مقاومت هر جسمی به الکترونهای آزاد آن بستگی دارد . پس یک هادی خوب باید به مقدار کافی الکترون آزاد داشته باشد تا جریان الکتریکی با چندین آمپر بتواند از آن عبور کند .

بنا بر این طبق شکل هرگاه پهنای فلز افزایش یابد ، در حقیقت سطح مقطع زیادتر و در نتیجه ، مقاومت کم تر می شود . پس سطح مقطع عکس مقاومت عمل می کند

  • تاثیر طول هادی بر مقاومت الکتریکی :

شاید تصور کنیئ که با افزایش طول هادی عبور جریان راحت تر می شود ولی چنین نیست . اگر چه در یک قطعه مسی بلند تر تعداد بیشتری الکنرون آزاد وجود دارد ولی الکترونهای آزاد اضافی در طول سیم ، در اندازه گیری جریان الکتریکی داخل نمی شود . در واقع هر طول معین از هادی ، مقدار معینی مقاومت دارد و هر چه سیم طویل تر باشد ، مقاومت بهتر می شود .

  • کاربرد مقاومت های الکتریکی

مقاومت های اهمی برای اضافه کردن مقاومت مدارهای الکتریکی به کار می روند . در حقیقت ، آنها اجسامی هستند که در مقابل عبور جریان مقاومت زیادی از خود نشان می دهند . موادی که غالباٌ در مقاومت ها به کار می روند عبارتند از کربن ، آلیاژ مخصوص از فلزاتی از قبیل نیکروم ، کنستانتان و منگانان . مقاومت اهمی را طوری به مدار می بندیم که جریان همان طور که از بار الکتریکی و منبع ولتاژ عبور می کند ، از آن هم بگذرد . در این صورت مقاومت کل مدار مجموع مقاومت های بار الکتریکی ، منبع ولتاژ ، سیم های رابط و مقاومت اهمی است . توجه داشته باشید که فقط با اضافه کردن یک مقاومت اهمی مناسب به مدار می توان مقاومت کل مدار را به اندازه ی دلخواه تغییر داد .

انواع مقاومت ها

۱- مقاومت های ترکیبی

۲- مقاومت های سیم پیچی

۳- مقاومت های لایه ای

  • درصد خطا و توان

برای یک مقاوت علاوه بر مقدار ، دو فاکتور مهم دیگر نیز وجود دارد که عبارتند از درصد خطا  (تلورانس) و توان

 ولتاژ باعث حرکت الکترونها میشود که حرکت الکترونها همان جریان میباشد.  در منابع تغذیه یک مقاومت داخلی وجود دارد که باعث میشود در هنگام تغذیه نمودن یک مصرف کننده ولتاژ منبع تغذیه کاهش یابد پس قدرت یک منبع تغذیه به دو عامل بستگی دارد یکی ولتاژش و دیگری مقاومت داخلی اش . از آنجا که مقدار یک مقاومت همواره یک مقدار ایده آل است و در واقعیت این مقدار تحت تاثی عوامل خارجی چون دما  و … می باشد لذا یک مقاومت همواره مقدار کاملا ثابتی ندارد و ممکن است بسته به دقت آن کمی بالاتر یا پایینتر از مقدار ایده آل خود باشد.این درصد خطا باید در طراحی مدار در نظر گرفته شود. امروزه مقاومت هایی ساخته می شوند که درصد خطای بسیار کمی دارند و از دقت بالایی برخوردار هستند.فاکتور مهم دیگر برای یک مقاومت توان آن مقاومت است .وقتی جریان الکتریکی از مقاومت عبور می کند گرما تولید می شود.هر چقدر شدت جریان عبوری از یک مقاومت بیشتر باشد حرارت تولیدی نیز بیشتر می شود.در صورتی که حرارت تولیدی از مقدار معینی بیشتر شود مقاومت آسیب خواهد دید.به همین علت است که برای گرم شدن مقاومت محدودیت در نظر می گیرند.مقدار حد مجاز برای گرم شدن مقاومت را با مقدار توان مجاز مقاومت بیان می کنند.مقدار توان الکتریکی تلف شده در مقاومت هرگز نباید ببیشتر از مقدارمجاز آن شود.توان مقاومت ها بستگی به ابعاد آنها دارد.هر چقدر یک مقاومت بزرگتر باشد توان آن هم بیشتر خواهد بود.

resistor11

  • مقاومت ثابت:

مقاومتی که اندازه ی آن ثابت بوده  و عملکرد یگانه ای در مدار دارد را مقاومت ثابت می گویند .مقاومت های ثابت انواع و اقسام گوناگونی دارند که مشهورترین نوع آنها مقاومت های کربنی هستند.مقاومت های ثابت استفاده شده در موبایل ها از نوع SMD می باشند. SMD به معنی قطعات نصب شونده در سطح است (Surface Mounted Device)

هر مقاومت مقدارمشخصی اهم دارد.چون مقاومت های به کار رفته در موبایل به قدری ریز هستند که امکان ثبت هیچ گونه  نوشته و یا اثر قابل رویت بر روی آنها نیست لذا برای پی بردن به اندازه ی هر مقاومت تنها راه ممکن اندازه گیری آن در خارج از مدار و با استفاده از نقشه مربوطه می باشد.

  • مقاومت متغیر :

مقاومت های متغیر به مقاومت هایی اطلاق می شود که مقدارشان ثابت نبوده و قابل تغییر می باشد. در مدارهای الکترونیکی از مقاومت متغیر به عنوان کنترل حجم صدا ( ولوم) یا سایر کنترل‌ها استفاده می‌شود. مقاومت متغیر دارای سه پایه است که به مدار متصل می‌شود. هنگامی که به عنوان تنظیم کنند ه جریان در مدار به کار می‌رود فقط از پایه وسط و یکی از پایه‌های طرفین استفاده می‌شود. با تغییر محور مقاومت متغیر ، مقدار مقاومت تغییر می‌کند. مقاومت های متغیر به صورت زیر تقسیم بندی می شوند:
۱-قابل تنظیم : الف- پتانسیومتر ب- رئوستا

۲-وابسته تابع:
الف- تابع حرارت TDR : مقاومتی که مقدار آن بسته به دمای محیط تغییر می کند.
الف-۱- PTC مقاومت حرارتی ضریب مثبت: با افزایش دمای محیط مقدار مقاومت زیاد می شود.


الف-۲- NTC مقاومت حرارتی ضریب منفی: با افزایش دمای محیط مقدار مقاومت کم می شود.


ب- تابع نور LDR : مقدار این مقاومت متناسب با نور تابیده شده به آن تغییر می کند.


ج- تابع ولتاژVDR : مقدار مقاومت بسته به ولتاژ دو سر آن تغییر می کند . اگر مقدار ولتاژ از حدی بیشتر شود مقاومت اتصال کوتاه می کند.

خازن


خازن المان الکتریکی است که می‌تواند انرژی الکتریکی را توسط میدان الکترواستاتیکی (بار الکتریکی) در خود ذخیره کند. انواع خازن در مدارهای الکتریکی بکار می‌روند. خازن را با حرف C که ابتدای کلمه capacitor است نمایش می‌دهند. ساختمان داخلی خازن از دو قسمت اصلی تشکیل می‌شود:

capacitors

الف – صفحات هادی
ب – عایق بین هادیها (دی الکتریک)

  • ساختمان خازن

هرگاه دو هادی در مقابل هم قرار گرفته و در بین آنها عایقی قرار داده شود، تشکیل خازن می‌دهند. معمولا صفحات هادی خازن از جنس آلومینیوم ، روی و نقره با سطح نسبتا زیاد بوده و در بین آنها عایقی (دی الکتریک) از جنس هوا ، کاغذ ، میکا ، پلاستیک ، سرامیک ، اکسید آلومینیوم و اکسید تانتالیوم استفاده می‌شود. هر چه ضریب دی الکتریک یک ماده عایق بزرگتر باشد آن دی الکتریک دارای خاصیت عایقی بهتر است. به عنوان مثال ، ضریب دی الکتریک هوا ۱ و ضریب دی الکتریک اکسید آلومینیوم ۷ می‌باشد. بنابراین خاصیت عایقی اکسید آلومینیوم ۷ برابر خاصیت عایقی هوا است.

  • انواع خازن

الف- خازنهای ثابت

  • سرامیکی
  • خازنهای ورقه‌ای
  • خازنهای میکا
  • خازنهای الکترولیتی
    • آلومینیومی
    • تانتالیوم

ب- خازنهای متغیر

  • واریابل
  • تریمر

انواع خازن بر اساس شکل ظاهری آنها

capacitors2

  1. مسطح
  2. کروی
  3. استوانه‌ای

انواع خازن بر اساس دی الکتریک آنها

 

  1. خازن کاغذی
  2. خازن الکترونیکی
  3. خازن سرامیکی
  4. خازن متغییر

در موبایل ها عموما از نوع خازن های SMD که چند لایه هستند به کار می رود.در این نوع خحازن ها به دلیل کوجکی سایز هیچ گونه ارقام و علایمی بر روی آنها مرقوم نشده است.

 

 سلف

سلف ( inductor ) که به نام هایی مانند پیچه ( کویل Coil ) ، راکتور ( reactor ) ، سیم پیچ و بوبین  نیز شناخته می شود ، یک المان الکترونیکی ۲ پایه غیر فعال (Passive) است که در مقابل تغییرات جریان الکتریکی از خود مقاومت نشان می دهد . سلف دارای یک رسانا مانند سیم است که به صورت پیچه ( سیم پیچ ) درآمده است . هنگام عبور جریان از سلف ، انرژی به صورت میدان مغناطیسی موقت در کویل ( پیچه ) ذخیره می شود . هنگامی که جریان سلف تغییر می کند ، مقدار میدان مغناطیسی اطاف سلف نیز دچار تغییراتی می شود و این تغییرات باعث بوجود آمدن یک اختلاف پتانسیل در رسانا می شوند و باعث بوجود آمدن یک جریان در جهت مخالف تغییرات جریان بوجود آمده می گردد .

inductor

مشخصه هر سلف را با نام اندوکتانس می شناسند و واحد اندوکتانس هانری است و با حرف H نمایش داده می شود. اندوکتانس نسبت ولتاژ به نرخ تغییرات جریان می باشد. سلف یکی از ۳ المان اصلی خطی و غیر فعال مداری است ( سلف – خازن – مقاومت ) . یکی از عوامل موثر در اندکتانس سلف ها جنس هسته سلف می باشد. هرچه هسته سلف نفوذپذیری مغناطیسی بیشتری داشته باشد اندوکتانس سلف بیشتر می شود. سلف ممکن است فاقد هسته باشد یا به عبارتی Air Core یا با هسته هوا باشد. برخی سلف ها نیز از موادی مانند فریت و آهن به عنوان هسته بهره می برند که باعث افزایش میدان مغناطیسی و در نهایت باعث افزایش اندوکتانس سلف می گردد.

سلف ها دارای کاربرد های گسترده ای در مدار های AC هستند. از سلف برای فیلتر کردن جریان متناوب ( AC ) و عبور جریان مستقیم ( DC ) و ساخت فیلتر های فرکانسی ، مدارات سوییچنگ ، مبدل های DC-DC، ساخت مدار های مخابراتی مانند رادیو اسفاده می شود. به طور کلی سلف ها در برابر جریان مستقیم ( DC ) مانند یک تکه سیم عمل می کنند . اما فرکانس های بالا را از خود عبور نمی دهند و برای هر سلفی با توجه به اندوکتانس فرکانس های قابل عبور ، متفاوت اند.

inductor2

دیود

دیودها جریان الکتریکی را در یک جهت از خود عبور می‌‌دهند و در جهت دیگر در مقابل عبور جریان از خود مقاومت بالایی نشان می‌‌دهند. این خاصیت آنها باعث شده بود تا در سالهای اولیه ساخت این وسیله الکترونیکی ، به آن دریچه یا Valve هم اطلاق شود. از لحاظ الکتریکی یک دیود هنگامی عبور جریان را از خود ممکن می‌‌سازد که شما با برقرار کردن ولتاژ در جهت درست (+ به آند و – به کاتد) آنرا آماده کار کنید. مقدار ولتاژی که باعث می‌شود تا دیود شروع به هدایت جریان الکتریکی نماید ولتاژ آستانه نامیده می‌شود که چیزی حدود ۰٫۶ تا ۰٫۶ ولت می‌‌باشد.

diode

ولتاژ معکوس دیود

هنگامی که شما ولتاژ معکوس به دیود متصل می‌‌کنید (+ به کاتد و – به آند) جریانی از دیود عبور نمی‌کند، مگر جریان بسیار کمی که به جریان نشتی یا Leakage معرف است که در حدود چند µA یا حتی کمتر می‌‌باشد. این مقدار جریان معمولآ در اغلب مدارهای الکترونیکی قابل صرفنظر کردن بوده و تأثیر در رفتار سایر المانهای مدار نمی‌گذارد. اما نکته مهم آنکه تمام دیودها یک آستانه برای حداکثر ولتاژ معکوس دارند که اگر ولتاژ معکوس بیش از آن شود دیود می‌‌سوزد و جریان را در جهت معکوس هم عبور می‌‌دهد. به این ولتاژ آستانه شکست یا Breakdown گفته می‌شود.

انواع دیود
شامل موارد زیر است.
•    دیود معمولی
•    دیود زنر
•    دیود LED

•    دیود خازنی
•    دیود شاتکی
•    پل دیود

دیود معمولی:
ظاهر دیود های معمولی بصورت زیر است. نوار سفید رنگ روی دیود مشخص کننده کاتد می باشد.

 

تست بوق در دیود
در حالی که دیود روی بورد است از آن تست بوق( تست اتصال کوتاه) بگیرید اگر صدای بوق(بازر) شنیده شد دیود خراب می باشد.

تست دیود با مولتی متر:
در ابتدا دیود را از مدار جدا کنید. سلکتور مولتی متر را روی دیود قرار داده و پروب قرمز را به سر آند و پروب مشکی را به سر کاتد (سمت نوار سفید روی دیود) وصل کنید در این حالت مولتی متر مقداری را بر حسب ولت نشان می دهد. حال اگر جای پروب ها را عوض کرده و پروب مشکی را به آند و پروب قرمز را به کاتد دیود وصل کنید که باید مولتی متر مقدار بینهایت را بصورت OL  نشان دهد یعنی دیود جریانی را در جهت عکس خود عبور نمی دهد.

دیود زنر

کاربرد دیود زنر در  تثبیت ولتاژ میباشد. نوار مشکی روی دیود زنر، کاتد دیود است. ولتاژ دو سر دیود زنر تقریبا ثابت است و تغییرات جریان در آن تاثیری ندارد. از این دیود ها در ناحیه شکست استفاده می شود. ولتاژ شکست این دیود ها را ولتاژ زنر می نامند و آن را با Vz نمایش می دهندو مقدار آن بین ۲٫۴ ولت تا ۲۰۰ ولت ساخته می شوند.
چون دیود زنر باید بصورت معکوس بایاس شود کاتد آن به مثبت منبع ولتاژ (تغذیه)  و آند آن به قطب منفی منبع ولتاژ وصل می شود، در این صورت جهت جریان از کاتد به آند خواهد بود.
تست این دیود توسط مولتیمتر همانند دیود معمولی میباشد.

zener

دیود LED(دیود نورانی)
دیود های LED دقیقا مانند دیود های معمولی هستند و بصورت مستقیم بایاس می شوند یعنی مثبت منبع تغذیه به آند و منفی آن به کاتد متصل می شود و نوری ساطع میکند. بسته به نوع رنگ ، LED سبز، آبی، قرمز و … نامیده میشود.

diode-led

تست دیود LED
برای تست دیود LED آن را از مدار خارج کرده و پروب قرمز مولتی متر را به سر آند و پروب قرمز را به سر کاتد وصل کنید سپس LED باید روشن شود. دقت کنید اگر جای پروب ها را عوض کنید مولتی متر باید مقدارOL را نشان دهد.
دیود شاتکی
دیودی نیمه هادی با افت ولتاژ پایین در حالت بایاس مستقیم و سرعت کلید زنی بسیار بالا می باشد. در دیود های معمولی هنگام عبور جریان الکتریکی مقدار افت ولتاژ در حدود ۰٫۶ تا ۱٫۷ ولت می باشد در حالی که در دیود شاتکی افت ولتاژ در حدود ۰٫۱۵ تا ۰٫۴۵ ولت می باشد. دیود شاتکی از ترکیب دو دیود معمولی تولید میشود.
ساختمان دیود شاتکی بصورت زیر است.

دیود خازنی (Varactor Diode): نوعی دیود که علاوه بر خاصیت خازنی خاصیت دیودی نیز داراست.اندازه ی ظرفیت خازن با میزان ولتاژ آن دو سر آن تغییر می کند . از این دیود در رادیو ها و نوسان سازها استفاده می شود.

varactor-diode

تست بوق در دیود شاتکی:
برای تست دیود شاتکی روی مدار با تست اتصال کوتاه، سلکتور مولتی متر را روی بازر قرار دهید سپس پروب ها را یکی یکی به پایه های دیود وصل کرده و اگر صدای بازر شنیده شد، دیود خراب است.

تست دیود شاتکی با مولتی متر:
ابتدا دیود شاتکی را از مدار خارج کنید سپس سلکتور مولتیمتر را روی دیود قرار داده و پروب قرمز را به پایه ۱ (آند) و پروب مشکی را به پایه ۲ (کاتد) متصل کنید که در این حالت مولتی متر مقداری ولتاژی را نشان می دهد.جای پروب های قرمز و مشکی را عوض کنید و پروب قرمز را به پایه ۲ (کاتد) و پروب مشکی را به پایه ۱ (آند) وصل کنید که در این حالت مولتی متر اصطلاحا راه نمی دهد و مقدار OL  (بینهایت) را نشان می دهد. پروب مشکی را به پایه ۲ (کاتد) و پروب قرمز را به پایه ۳ (آند) اتصال دهید ؛ که در این حالت مولتی متر راه می دهد و مقدار عددی را نشان می دهد. حال جای پروب ها را عوض کنید و پروب قرمز را به پایه ۲ (کاتد) و پروب مشکی را به پایه ۳ (آند) وصل کنید که در این حالت مولتی متر مقدار بی نهایت نشان داده می دهد.  اگر این شروط برقرار باشد دیود شاتکی سالم است.

پل دیود:
مداری است که با تغییر دادن پلاریته تغذیه ورودی آن، پلاریته خروجی تغییر نمی کند و معمولا برای یکسو سازی جریان متناوب و بدست آوردن جریان مستقیم تمام موج استفاده می شود.
پل دیودی شامل چهار دیود معمولی است.

تست پل دیود (ترکیب ۴ دیود) بوسیله تست بوق:
سلکتور مولتی متر را روی بازر(بوق) قرار داده اگر پروب های قرمز و منفی به دو پایه ای که در آند مشترک هستند وصل شوند مولتی متر باید بوق پیوسته بزند که نشان دهنده اتصال دو پایه آندی هستند. (خروجی منفی) و اگر پروب های قرمز و منفی به دو پایه ای که در کاتد مشترک هستند وصل شوند مولتی متر باید بوق پیوسته بزند که نشان دهنده اتصال دو پایه کاتدی هستند. (خروجی مثبت). لازم به ذکر است که در اتصال پروب های قرمز و منفی به پایه های دیگر که در آند و کاتد مشترک نیستند نباید صدای بوقی شنیده شود.

دیود تونلی(Tunnel Diode):

دیود تونلی متشکل از دو قطعه نیمه هادی نوع N و P که غالباً از جنس ژرمانیوم و گالیم آرسنید می باشند ساخته می شود. میزان ناخالصی نیمه هادی های N و P در دیود تونلی نسبت به دیود معمولی بسیار زیاد است .
نسبت جریان پیک به جریان دره در کاربردهای این دیود بسیار مهم است.به همین دلیل است که اتصال ولت متری با باتری ۱٫۵ ولت ، به طور نادرست به دو سر دیود تونلی به آن صدمه می زند.
از مزایای دیود تونلی می توان قیمت ارزان ، اغتشاش کم ، سرعت زیاد ، توان مصرفی کم و ضریب اطمینان بالای آن را نام برد.

tunnel

 ترانزیستور


 ترانزیستور BJT

ترانزیستور عنصری است که در مدار قرار می گیرد و کاربرد آن تقویت سیگنال ،سوییچ و کاربردهای دیگر دارد. هر ترانزیستور دارای سه پایه امیتر،بیس و کالکتور می باشد.یک ترانزیستور BJT  یا مثبت (pnp) و یا منفی (npn) می باشد .
برای تشخیص تیپ ترانزیستور چندین روش وجود دارد .

transistors

طریقه شناسایی پایه های ترانزیستور توسط مولتی متر آنالوگ :

ابتدا مولتی متر را در حالت تست دیود قرار داده و سپس به دنبال پایه ای می گردیم که به دو پایه ی دیگر راه بدهد . این پایه B ( بیس ) است
و اگر این پایه به وسیله سیم مشکی شناسایی شود معرف نوع ترانزیستور PNP ویا اصطلاحاً مثبت است .
و در صورتیکه توسط ترمینال قرمز تشخیص داده شود،  ترانزیستورNPN و یا منفی است .
حال برای تشخیص کلکتور و امیتر آن پایه ای که به همراه بیس به مولتی متر وصل شده و در مقایسه با پایه دیگر که به مولتی متر وصل می کنیم، عدد کمتری نشان می دهد ، پایه کلکتور است و پایه دیگر امیتر می باشد .

خلاصه:

 بیس به همراه کلکتور = عدد کمتر

بیس به همراه امیتر= عدد بزرگتر

 حال اگر پایه بیس به مثبت مولتی متر وصل باشد ، ترانزیستور از نوع npn است .

 واگر پایه بیس به منفی مولتی متر متصل باشد ، ترانزیستور از نوع pnp است .

تشخیص با استفاده از اهمتر عقربه ای:

از آنجایی که هر ترانزیستور معادل دو دیود است می توان با استفاده از این خاصیت برای تشخیص بیس استفاده نمود.یک پایه در ترانزیستور وجود دارد که نسبت به دو پایه ی دیگر مانند یک دیود عمل می کند،یعنی اهم متر از یک جهت اهم کم را نشان می دهد و با عوض کردن سیم های اهم متر،مقدار مقاومت نشان داده شده به وسیله اهم متر،زیاد است،این پایه بیس ترانزیستور است.با مشخص شدن بیس نوع ترانزیستور را می توان تععین نمود.حالتی که اهم متر اهم کم را نشان میدهد اگر سیم منفی واقعی اهم متر به بیس وصل باشد نوعترانزیستور مثبت (PNP).اگر در حالت اهم کم سیم مثبت واقعی اهم متر به بیس وصل باشد نوع ترانزیستورمنفی (NPN) است.برای تعیین کلکتور و امیتر ترانزیستور می توان مقاومت بین بیس و دو پایه ی دیگر را اندازه گرفت.مقاومت بیس کلکتور کم تر از مقاومت بیس امیتر است.

ترانزیستور FET

ترانزیستور اثر میدانی (فت) – FET همانگونه که از نام این المان مشخص است، پایه کنترلی آن جریانی مصرف نمی‌کند و تنها با اعامل ولتاژ و ایجاد میدان درون نیمه هادی، جریان عبوری از FET کنترل می‌شود. به همین دلیل ورودی این مدار هیچ گونه اثر بارگذاری بر روی طبقات تقویت قبلی نمی‌گذارد و امپدانس بسیار بالایی دارد.

فت دارای سه پایه با نهامهای درِین D – سورس S و گیت G است که پایه گیت، جریان عبوری از درین به سورس را کنترل می‌نماید. فت‌ها دارای دو نوع N کانال و P کانال هستند. در فت نوع N کانال زمانی که گیت نسبت به سورس مثبت باشد جریان از درین به سورس عبور می‌کند. FETها معمولاً بسیار حساس بوده و حتی با الکتریسیته ساکن بدن نیز تحریک می‌گردند. به همین دلیل نسبت به نویز بسیار حساس هستند.

 

jfet

 

ترانسفورماتور یا ترانسفورمر


(به انگلیسی: transformer) وسیله‌ای است که انرژی الکتریکی را به وسیلهٔ دو یا چند سیم‌پیچ و از طریق القای الکتریکی از یک مدار به مداری دیگر منتقل می‌کند. به این صورت که جریان جاری در مدار اول (اولیهٔ ترانسفورماتور) موجب به وجود آمدن یک میدان مغناطیسی در اطراف سیم‌پیچ اول می‌شود، این میدان مغناطیسی به نوبهٔ خود موجب به وجود آمدن یک ولتاژ در مدار دوم می‌شود که با اضافه کردن یک بار به مدار دوم این ولتاژ می‌تواند به ایجاد یک جریان ثانویه بینجامد.

transformer

ولتاژ القا شده در ثانویه VS و ولتاژ دو سر سیم‌پیچ اولیه VP دارای یک نسبت با یکدیگرند که به طور آرمانی برابر نسبت تعداد دور سیم پیچ ثانویه به سیم‌پیچ اولیه‌است:

frac{V_{S}}{V_{P}} = frac{N_{S}}{N_{P}}

به این ترتیب با اختصاص دادن امکان تنظیم تعداد دور سیم‌پیچ‌های ترانسفورماتور، می‌توان امکان تغییر ولتاژ در سیم‌پیچ ثانویهٔ ترانس را فراهم کرد.

یکی از کاربردهای بسیار مهم ترانسفورماتورها کاهش جریان پیش از خطوط انتقال انرژی الکتریکی است. دلیل استفاده از ترانسفورماتور در ابتدای خطوط این است که همه هادی‌های الکتریکی دارای میزان مشخصی مقاومت الکتریکی هستند، این مقاومت می‌تواند موجب اتلاف انرژی در طول مسیر انتقال انرژی الکتریکی شود. میزان تلفات در یک هادی با مجذور جریان عبوری از هادی رابطهٔ مستقیم دارد و بنابر این با کاهش جریان می‌توان تلفات را به شدت کاهش داد. با افزایش ولتاژ در خطوط انتقال به همان نسبت جریان خطوط کاهش می‌یابد و به این ترتیب هزینه‌های انتقال انرژی نیز کاهش می‌یابد، البته با نزدیک شدن خطوط انتقال به مراکز مصرف برای بالا بردن ایمنی ولتاژ خطوط در چند مرحله و باز به وسیله ترانسفورماتورها کاهش می‌یابد تا به میزان استاندارد مصرف برسد. به این ترتیب بدون استفاده از ترانسفورماتورها امکان استفاده از منابع دوردست انرژی فراهم نمی‌آمد.

 

 کریستال ها و بلوک تغذیه و شارژ


 کریستال ها برای ایجاد پالس کلاک در موبایل به کار می روند ، توسط هر پالس ایجاد شده در سیستم هماهنگی میان ورودی و خروجی سیستم صورت می گرید و در اصطلاح ساعت سیستم تنظیم می شود. نمای کریستال در مدارات الکترونیکی به شکل زیر است:

cristalاین بلوک یکی از حساس ترین قسمت های موبایل است. همان طور که در قبل مشاهده کردید، از آی سی تغذیه و آی سی شارژ به عنوان قطعات اصلی یاد شده است. آی سی تغذیع مدار مجتمعی از رگولاتورهای مختلف است که وظیفه ولتاژ رساندن به بلوک های دیگر را به عهده دارد . این آی سی به کمک یک کریستال فعال می شود ، کریستال فوق RTC خوانده می شود(Real Time Clock). فرکانس RTC در تمام موبایل ها ۳۲/۷۶۸ کیلو هرتز است. آی سی تغذیه با تنوع زیادی در گوشی ها به کار می رود. در کلیه حالت ها وظیفه ی اصلی همان تامین تغذیه واحدهای دیگر می باشد. آی سی تغذیه ، UEM,AVILMA,RETU متدلول ترین آی سی های تغذیه در نوکیا می باشند. همگی از طریق کریستال RTC فعال می شوند ودر اطرافشانخازن های فیلتر زیادی دارند . شاید بتوان از راه های شناسایی آی سی تغذیه در برد به وجود همین خازن ها اشاره کرد.UEMدر بین دیگر آی سی های به کار رفته در نوکیا کمی متفاوت است ، زیرا حاوی فایلی است که در برگیرنده ی شناسنامه گوشی (IMEI) نیز می باشد و این منجر به کمی پیچیده تر شدن تعویض آن می شود.در سونی اریکسون چند آی سی بیشتر دیده می شود به عنوان مثال می توان به آی سی های سری AB مانندAB2011,AB2012,AB3100 اشاره نمود.

crystal2

آی سی تغذیه توسط سه یا چهار پین به باتری متصل می شود و با گرفتن ولتاژ باتری و بر اساس طراحی داخلی ف ولتاژ برای قسمت های دیگر می سازد. برای این منظور ولتاژ از طریق پین مثبت باتری وارد مدار حفاظت جریان داخل آی سی می شود. این مدار وظیفه ی محافظت از باتری و آی سی تغذیه در برابر سوختگی یکی از بلوک های خروجی را به عهده دارد. بدین صورت که اگر جریان کشیده شده از آی سی تغذیه از حد معینی بیشتر شود، باعث عمل کردن مدار حفاظت جریان شده در نتیجه آی سی تغذیه کل موبایل را خاموش می کند. توجه داشته باشید که در موبایل علاوه بر آی سی تغذیه ، تغذیه ی چهار قطعه دیگر معمولاض به طور مستقیم از باتری دریافت می شود و ارتباطی به آی سی تغذیه ندارند. این چهار قطعه شامل آی سی هایPower AMP، لایتف تقویت زنگ و تغذیه پردازش است.

آی سی ها


تراشه، مدار یکپارچه، مدار مجتمع یا آی‌سی (به انگلیسی: Integrated circuit یا Chip) به مجموعه‌ای از مدارات الکترونیکی اطلاق می‌گردد که با استفاده از مواد نیمه‌رسانا (عموماً سیلیسیم همراه با میزان کنترل شده‌ای ناخالصی) در ابعادی کوچک (معمولاً کمتر از یک سانتی متر مربع) ساخته می‌شود. اگر هزاران ترانزیستور در یک ریز تراشه ساخته شود؛ به آن مدارات مجتمع خیلی فشرده (به انگلیسی: Very-large-scale integration ) می گویند. مدارات الکتریکی عموما شامل المان مداری: مقاومت، خازن، سلف و ترانزیستور می باشد. با توجه به اینکه فرآیند ساخت ترانزیستور در تکنولوژی های مدارات مجتمع راحت تر از المان های پسیو دیگر است، طراحان ترجیح می دهند این المان های پسیو را توسط ترانزیستورها پیاده سازی کنند و تا حد ممکن تمامی المان های مدارات الکترونیکی را به ترانزیستور تبدیل نمایند، سپس با تکنولوژی های ساخت مدارات مجتمع آن ها را پیاده سازی کنند. هر تراشه معمولاً حاوی تعداد بسیار زیادی ترانزیستور می‌باشد که با استفاده از فناوری پیچیده‌ای در داخل لایه ای از ماده نیمه هادی؛ مانند سیلیکن همگون با پروسه های ساخت مدارات مجتمع ساخته می شوند. امروزه تراشه‌ها در اکثر دستگاه‌های الکترونیکی و به ویژه رایانه‌ها در ابعادی گسترده بکار می‌روند. وجود تراشه‌ها مرهون کشفیات بشر درباره نیمه رساناها و پیشرفتهای سریع پیرامون آنها در میانه‌های صده بیستم می‌باشد. مهم ترین المان مداری که در تکنولوژی های مدار مجتمع ساخته می شود، ماسفت (به انگلیسی: (MOSFET)Metal Oxide Semiconductor Field Effect Transistor) می باشد. شرکت اینتل به عنوان مهمترین سازنده مدارات مجتمع در جهان شناخته شده است.

آی سی ها در دو نوع بسته تقسیم می شود ، دسته ای از آی سی ها که برای نصب نیاز به سوراخ کاری دارند به سه دسته تقسیم می شوند:

Dual Inline Package : DIP : رایج ترین نوع آی سی ها در بازار الکترونیک

dip

 

Single Inline Package:SIP: تنها یک ردیف پایه دارد و فضای نصب کمتری را اشغال می کند.

sip

Pin Grid Array:PGA : این مدل از آی سی بیشتر در سی پی یو های کامپیوتر استفاده می شود.

pga

Ball Grid Array :BGA : با پایه های قلع که زیر آی سی قرار می گیرند.

 

bga
 تمام آی سی های SMD را می توانید در شکل زیر مشاهده نمایید.
ic

بسیاری از آی سی ها بر اساس تعداد پایه های آی سی ،نحوه قرار گرفتن آی سی در بورد و و اندازه ی آی سی تقسیم بندی می شوند.

در ادامه تعدادی از پرکاربردترین آی سی ها در موبایل ها را به شما معرفی خواهیم کرد:

s-mcp

 

 

 

 

S-MCP : Stacked Multi Chip Package

 

 

pbga

 

 

PBGA:Plastic Ball Grid Array

 

ebga

 

EBGA:Enhanced Ball Grid Array

 

bcc

BCC:Bump Chip Carrier

 

tab-bga

 

TAB-BGA :TAB-Ball Grid Array


csop

CSOP:C-lead Small Outline Package

 

 

fbga

 

FBGA:Fine Pitch Ball Grid Array

 ASIC


مدارهای مجتمع با کاربرد خاص ( به انگلیسی : Application-specific integrated circuit ) (به اختصار ASIC یا ایسیک ) مدارهای مجتمعی هستند که به منظور انجام عملیات خاص، طراحی و بهینه سازی شده‌اند . به عنوان مثال یک پردازنده ویژه که در گوشی موبایل مورد استفاده قرار می گیرد نمونه ای از این نوع تراشه ها می باشند . استفاده از تراشه های ASIC به افزایش کارایی سیستم منتهی می شود اما طرح ایجاد شده از انعطاف پذیری لازم برخوردار نیست . در مقابل، پردازنده ها با وجود انعطاف پذیری از قابلیت های لازم برخوردار نیستند . FPGA ها راه حلی برای ایجاد یک سیستم با انعطاف پذیری بالا و کارایی مورد نیاز می باشند . در ‌ASIC‌‌های اولیه از فناوری آرایه گیت استفاده می‌شد.

در ادامه به معرفی بر خی از ASIC های به کار رفته در مدارات موبایل می پردازیم:

رگلاتورهای ولتاژ

در اکثر سیستم‌های الکترونیکی آنالوگ و دیجیتال تامین توان الکتریکی مورد نیاز توسط منابع تغذیه تنظیم شده صورت می‌گیرد. منابع تغذیه DC، ولتاژ AC برق شهر را ابتدا یکسو و سپس آن را از صافی می‌گذراند. ولتاژ خروجی صافی صاف نبوده و با افت و خیزهای همراه است. از طرف دیگر دامنه ولتاژسینوسی برق شهر نیز کاملاً ثابت نبوده و با نوساناتی در حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد، باعث تغییر ولتاژ خروجی صافی می‌شود. اکثر سیستم‌های الکترونیکی تحمل تغییرات ولتاژ بیش از ۱ درصد را نداشته و برای حذف تغییرات اضافی از مدارهای تنظیم کننده ولتاژ(به انگلیسی: Voltage regulator) استفاده می‌نمایند.

رگلاتور وسیله‌ای است که به تثبیت ولتاژ می‌پردازد. در صنعت الکترونیک کار رگلاتور تثبیت ولتاژ است، این قطعه از سه پایه تشکیل شده‌است.

 

regulator

سوییچ آنالوگ

قطعه ای شبیه به رله ولی فاقد بخش مکانیکی می باشد.سوییچ یک Mosfet  IC   است و از طرق گیت های منطقی کنترل می گردد. در هر آی سی ممکن است یک سوییچ و یا چندین سوییچ وجود داشته باشد.

انواع و اقسام سوییچ های آنالوگ متنوع هستند که در این جا برخی از آنها را به شما معرفی خواهیم کرد:

سوییچ آنالوگ SPST  

spst

نام این سوییچ مخفف نام کلی آن Single Pole Single Throw  می باشد. همانطور که از نام این قطعه بر می آید یک سوییچ ساده قطع و وصل است که تنها دو ترمینال دارد . این دو ترمینال یا به هم متصل هستند و یا قطع است.

سوییچ آنالوگ SPDT 

spdt

سوییچی با سه ترمینال است که ترمینال مشترک در حالت نرمال قرار دارد.در این نوع از سوییچ می توان  از بین دو نوع از اتصال یکی را انتخاب کرد . در یک زمان خاص فقط یکی از ترمینال ها متصل است و ترمینال دیگر در حالت قطع قرار دارد.

سوییچ آنالوگ DPDT

dpdt

اگر دو تا از سوییچ های SPDT را به هم متصل کنیم یک سوییچ DPDT به دست می آید.این دو سوییچ با هم کترل می شوند.

 

فیلتر EMI FILTER


,EMI نویز فیلترو یا فیلتر هارمونیک یک دستگاه رابط الکترومغناطیسی است که به منظور از بین بردن نویز الکتریکی است که ممکن است فرکانس آن بالاتر از فرکانس ورودی AC باشد استفاده می شود. EMI یا تداخل الکترو مغناطیسی به عنوان سیگنال های الکترونیکی ناخواسته ای شناخته شده اند که از طرق مختلف( به عنوان مثال از منبع تغذیه) تولید می شوند و در سیستم انتشار می یابند.

فیلتر EMI یا فیلتر هارمونیک تداخل سیگنال که توسط خود دستگاه یا عوامل بیرونی ایجاد می شود را از بین می برد و به ایمنی دستگاه در برابر سیگنال های الکترو مغناطیسی کمک می نماید.

در هنگام انتخاب فیلتر هارمونیک مناسب می بایست فاکتورهای زیر مورد توجه قرار گیرند:

سایز کیس، رابط های I/O، نحوه نصب، فاکتور های ایمنی، ولتاژ، جریان ، نشت جریان ، مقاومت عایق، محدوده دما، مقاومت DC و تست ولتاژ پس از نصب نهایی.

بسیاری از دستگاه های الکترونیکی دارای مدار های فیلتر EMI/EMC یا فیلتر هارمونیک می باشند که یا به طورت یک دستگاه جداگانه و یا به صورت تعبیه شده در مدار مورد استفاده قرار میگیرد، این فیلتر هارمونیک فرکانس های الکترونیکی که ممکن است با دستگاه های دیگر تداخل پیدا کند را کاهش می دهد.

استفاده از فیلتر هارمونیک در زمان هایی می باشد که مدار یا سیستم ها نویز های الکتریکی ای تولید می کنند که بیشتر از مقداری است که فیلتر به خودی خود سرکوب می کند. موارد دیگر استفاده از نویز فیلتر زمانی اتفاق می افتد که چندیم منبع تغذیه به طور همزمان از یک منبع قدرت AC استفاده می کنند، در این حالت نویز فیلتر های داخلی هر کدام از منابع تغذیه قادر به فیلتر کردن بخش محدودی از نویز نمی باشند، هنگامی که این نویز ها با هم ترکیب می شوند به میزان قابل ملاحظه ای افزایش می یابند. در تمام این مواردممکن است لازم باشد که یک نویز فیلتر خارجی یا فیلتر هارمونیک نصب گردد به منظور آنکه سطح نویز الکتریکی را تا سطح قابل قبولی کاهش دهند.

گیتهای منطقی


در سیگنال دیجیتال، یک دروازهٔ منطقی یا گیت منطقی (به انگلیسی: Logical gate) روی یک یا دو ورودی منطقی عملیات منطقی انجام می‌دهد و سرانجام یک خروجی منطقی را تولید می‌کند. این منطق معمولاً طبق منطق بولی است که به طور مشترک در تمام مدارهای دیجیتالی یافت می‌شود. گیت‌های منطقی عمدتاً از قطعات الکترونیکی مانند دیودها و ترانزیستورها تشکیل می‌شوند، ولی ممکن است از قطعات الکترومغناطیسی مانند رله‌ها، قطعات اپتیکال یا حتی مکانیکی ساخته شوند.گیت های منطقی از مبنای دودویی یا همان اعداد باینری پیروی می کنند.

یک گیت منطقی روی یک یا دو ورودی منطقی عملیات منطقی انجام می‌دهد و سرانجام یک خروجی منطقی را تولید می‌کند. به دلیل اینکه خروجی هر گیت یکی از سطوح منطقی است پس می‌توان آن خروجی را به ورودی گیت(های)دیگری متصل نمود. بدیهی است که نمی‌توان دو خروجی را با هم به یک ورودی متصل نمود چرا که در این صورت سطوح ولتاژی به وجود خواهد آمد که خارج از محدوده منطقی خواهد بود. در الکترونیک به این کار اتصال کوتاه می‌گویند که خیلی خطرناک است..

در منطق الکترونیک، هر سطح منطقی نماینده ولتاژ معینی است (که این ولتاژ به نوع منطقی که استفاده می‌شود بستگی دارد).هر گیتی برای تولید ولتاژ مناسب به منبع تغذیه نیاز دارد. در بلوک دیاگرام مدارهای منطقی، منبع تغذیه نمایش داده نمی‌شود، ولی در شماتیک کامل اتصالات منبع ضروری است.

and or not nand

nor

سنسور مغناطیسی


سنسورهای مغناطیسی از آهنربای دائمی و یا آهنربای الکتریکیِ تولید شده از جریان ac و dcاستفاده می کند. سنسورهای مغناطیسی ، بطور کلی ، بر میدان مغناطیسی عمل می کنند و ویژگیهای آنها تحت تاثیر میدان مغناطیسی تغییر می کند. از ویژگیهای این سنسورها غیر تماسی بودن (Non contact) آنهاست. در آنها هیچ اتصال مکانیکی میان قسمت های متحرک و قسمت های ثابت وجود ندارد. این خاصیت منجر به افزایش طول عمر آنها شده است.

ولتاژ

پتانسیل الکتریکی :عامل سرریز کننده الکترون ها در طول یک هادی را پتانسیل الکتریکی یا ولتاژ گویند که با V ( یا e یا u ) نمایش داده می شود . اگر بخواهیم تعریف دقیق تر یا علمی تری بیان کنیم می توانیم بگوییم کار لازم برای جابجایی یک بار الکتریکی از نقطه A به نقطه B را با VAB یا ولتاژ AB نمایش می دهیم . واحد پتانسیل الکتریکی V ( ولت ) می باشد .

یا به عبارتی ساده تر  ولتاژ یا اختلاف پتانسیل برقی یا فشار برق بین دو نقطه، نیروی الکتریکی است که جریان الکتریکی را بین آن دو نقطه برقرار می‌سازد. به عبارت دیگر ولتاژ برابر با مقدار کار لازم برای جابه‌جا کردن واحد بار الکتریکی از نقطه‌ای به نقطهٔ دیگر است.

جریان الکتریکی

جریان الکتریکی در الکتریسته ، جریان سرعت عبور الکترونها در یک سیم مسی یا جسم رسانا است. جریان قراردادی در تاریخ علم الکتریسته ابتدا به صورت عبور بارهای مثبت تعریف شد. هر چند امروزه می‌دانیم که در صورت داشتن رسانای فلزی ، جریان الکتریسته ناشی از عبور بارهای منفی ، الکترون ، در جهت مخالف است. علیرغم این درک اشتباه ، کماکان تعریف قراردادی جریان تغییری نکرده است. نمادی که عموما برای نشان دادن جریان الکتریکی (میزان باری که در ثانیه از مقطع هادی عبور می‌کند) در مدار بکار می‌رود، I است.

current-and-voltage

اصطلاح ارت(زمین)

تعریف سیستم زمین:

سیستم زمین یا گراندینگ GROUNDING یا ارتینگ EARTHING عبارت است ازاتصال الکتریکی (با سیم) تجهیزاتی که:

– با برق کار می کنند و بدنه فلزی دارند.

– حتی در بعضی موارد و در کاربردهای خاص با برق کار نمی کنند و بدنه فلزی هم

ندارند و عایق هستند به درون زمین جهت :

  1. تامین حفاظت جانی انسان ها
  2. عملکرد مناسب دستگاه ها
  3. کنترل نویز

بکار می رود.

 قانون اهم

 

قانون اُهم که به نام کاشف آن جرج اهم نام گذاری شده‌است، بیان می‌دارد که نسبت اختلاف پتانسیل (یا افت ولتاژ) بین دو سر یک هادی (و مقاومت) به جریان عبور کننده از آن به شرطی که دما ثابت بماند، مقدار ثابتی است:

ohm

که در آن V ولتاژ و I جریان است. این معادله منجر به یک ثابت نسبی R می‌شود که مقاومت الکتریکی آن وسیله نامیده می‌شود. این قانون تنها برای مقاومتهایی صادق است که مقاومت شان به ولتاژ اعمالی دو سرشان وابسته نباشد که به این مقاومت‌ها مقاومت‌های اهمی یا ایده‌آل یا وسیله‌های اهمی گفته می‌شود. خوشبختانه شرایطی که در آن قانون اهم صادق است، بسیار عمومی است.(قانون اهم هیچگاه برای ابزارهای دنیای واقعی کاملاً دقیق نیست چرا که هیچ ابزار واقعی وجود ندارد که یک ابزار اهمی باشد).

 

انواع جریان ها


جریان AC

یک جریان متناوب (AC ) جریان الکتریکی است که در آن اندازه جریان به صورت چرخه‌ای تغییر می‌کند، بر خلاف جریان مستقیم که در آن اندازه جریان مقدار ثابتی می‌ماند. شکل موج معمول یک مدار AC عموما یک موج سینوسی کامل است، چرا که این شکل موج منجر به انتقال انرژی به موثرترین صورت می‌شود. اما به هر حال در کاربردهای خاص ، شکل موجهای متفاوتی نظیر مثلثی یا مربعی نیز استفاده می‌شود.

جریان DC

تعریف جریان DC: جریان مستقیم (DC یا جریان پیوسته)، عبور پیوسته جریان الکتریسیته از یک هادی نظیر یک سیم از پتانسیل بالا به پتانسیل کم است. در جریان مستقیم، بار الکتریکی همواره در یک جهت عبور می کند که این امر جریان مستقیم را از جریان متناوب (AC) متمایز می کند.

در واقع جریان مستقیم ابتدا برای انتقال توان الکتریکی پس از کشف تولید الکتریسیته در اواخر قرن ۱۹ توسط توماس ادیسون بکار رفت. امروزه استفاده از جریان مستقیم برای این منظور غالبا کنار گذاشته شده است، چرا که جریان متناوب (که توسط نیکلا تسلا کشف و توسعه داده شده ) برای انتقال در طول خطوط بلند بسیار مناسب تر است (جنگ جریان ها را مشاهده کنید). هنوز هم انتقال توان DC برای اتصال شبکه های توان AC با فرکانس های مختلف به هم، بکار می رود.

DC

عموما در بسیاری از کاربرد های کم ولتاژ استفاده می شود، خصوصا در جایی که انرژی از طریق باتری ها تامین می شود که تنها می توانند ولتاژ DC تولید کنند. اکثر سیستم های خودکار، از DC استفاده می کنند. اگرچه که ژنراتور یک وسیله AC است که از یک یکسو کننده برای تولید DC استفاده می کند. اغلب مدارات الکترونیکی نیاز به یک منبع تغذیه DC دارند. با وجود اینکه DC مخفف جریان مستقیم است اما کلاً به ولتاژهای با پلاریته ثابت، DC گفته می شود. برخی از انواع DC دارای تغییرات ولتاژ زیادی هستند، مانند خروجی دست نخورده یک یکسوساز. با عبور این خروجی از یک فیلتر RC پایین گذر، ولتاژ پایدار تری حاصل می شود.

معمولا به دلیل ولتاژهای بسیار پایین بکار رفته در سیستم های جریان مستقیم، نصب آنها نیازمند پریزها، کلیدها و لوازم ثابت متفاوتی از آنچه که برای جریان متناوب به کار می رود است. در یک وسیله جریان مستقیم این نکته بسیار مهم است که پلاریته آنرا معکوس وصل نکنیم، مگر اینکه وسیله داری یک پل دیودی برای اصلاح این امر باشد. (که اکثر دستگاه های عمل کننده با باتری این امکان را ندارند.)

امروزه (سال ۲۰۰۰م) گرایشاتی در جهت سیستم های انتقال جریان مستقیم ولتاژ بالا (HVDC) ایجاد شده است. همچنین DC در سیستم های برق خورشیدی که توسط باتری های خورشیدی تغذیه می شوند، به کارمی رود.

ac-dc

دامنه، طول موج، فرکانس و دوره تناوب موج


برخی ویژگی های امواج مشترک است. از جمله روابطی که کمیت های مختلف موجود در امواج را به هم مربوط می سازد. در این مطلب به روابط کلی میان کمیت هایی چون دامنه، طول موج، فرکانس و دوره تناوب امواج اشاره می کنیم.

صدایی که از رادیو می شنویم یا تصویری که از تلویزیون می بینیم، به دلیل وجود امواج و انتشار آن ها در فضای اطراف ماست. این امواج معمولا اختلالات منظم و دوره ای در محیط اطراف خود به وجود می آورند.

دامنه موج:

دامنه موج معمولا با اندازه گیری از شکل خاص موج به دست می آید. در یک محیط خاص، بیشترین جابجایی ذره از نقطه ای که معمولا حول آن ارتعاش می کند، دامنه موج نامیده می شود. از روی شکل موج نیز می توان گفت که فاصله یک قله یا دره از خط مرکزی -خط سکون ذره-دامنه موج نام دارد.

اگر معادله سینوسی موج را بنویسیم، داریم: y = A sin ω t

  • A دامنه موج
  • ω فرکانس زاویه ای
  • t زمان

شکل زیر را ببینید.

tttttt

در هر نوسان، بزرگی کمیت متغیر نوسان عوض می شود و دامنه موج از همین جا به دست می آید.

 

دامنه موج صوتی:

هر چه شدت صوت بیشتر باشد، دامنه موج صوتی بیشتر است. در مطالب بعد با شدت صوت بیشتر آشنا خواهیم شد.

فرمول دامنه موج:

مقدار دامنه به طور مستقیم باید از نمودار موج به دست آید و هیچ فرمول خاصی ندارد. فقط کافی است ارتفاع یک قله تا دره موج از محور زمان را به دست بیاوریم: A=D/f که در آن D جابجایی از مبدا و f فرکانس موج است.

فرکانس موج:

در مورد فرکانس و دوره تناوب یک نوسان در مطلب حرکت آونگ ۱ بحث هایی صورت گرفت. فرکانس موج، تعداد نوساناتی است که توسط موج در هر واحد زمان انجام می شود و واحد آن هرتز (Hz) است و با f آن را نشان می دهیم:

f تعداد نوسانات / زمان لازم برای نوسان شکل بالا امواجی را نشان می دهد که فرکانس های متفاوتی دارند.

tanavob

مفهوم سیگنال (Signal)

در مباحث کامپیوتری و الکترونیک، دو کلمه آنالوگ و دیجیتال اغلب با مفهوم سیگنال به کار گرفته می‌شوند. بنابراین بهتر است ابتدا بفهمیم که سیگنال‌های الکترونیکی چه چیزهایی هستند.

سیگنال‌های الکترونیکی مقادیر متغیر با زمان هستند که همگی نوعی از اطلاعات را انتقال می‌دهند. در الکترونیک اغلب متغیرهایی که بر اساس زمان تغییر می‌کنند، برحسب تغییر ولتاژ (Voltage) عمل می‌کنند (در غیر این صورت اغلب با تغییر جریان (Current) متغیر می‌شوند). یعنی وقتی که از سیگنال حرف می‌زنیم، متغیری را فرض کنید که برحسب ولتاژ در زمان‌های مختلف تغییر می‌کند.

برای درک بهتر مفهوم سیگنال‌های الکترونیکی، فرض کنید سر کوچه‌ای ایستاده ایم و یک شیپور ساده در دست داریم و می‌خواهیم آوازی بخوانیم. ما با دمیدن هوا به داخل شیپور، به تولید صوت می‌پردازیم. در شیپور تغییر نُت‌های آهنگ (مقدار در لحظه) بستگی به حجم صدای ما (ولتاژ) دارد که با زمان تغییر کرده و در نهایت یک آواز خوانده می‌شود (اطلاعاتی که سیگنال‌ها منتقل می‌کنند). البته این مثال مناسبی برای نوع آنالوگ است.

مفهوم آنالوگ (Analog)

سیگنال آنالوگ (قیاسی) سیگنالی است که در زمان، پیوسته و در دامنه اش نیز پیوسته است. یعنی یک سیگنال آنالوگ در یک محدوده مشخص می‌تواند بینهایت حالت داشته باشد. همانطور که گفتیم تغییرات داده‌هایی که سیگنال‌ها حمل می‌کنند اغلب با تغییر ولتاژ منبع تولید کننده مشخص می‌شود.

برای مثال همان شیپورمان را فرض کنید. صدایی که تولید می‌شود کاملاً بستگی به حجم هوایی دارد که به درون آن دمیده می‌شود. یعنی اگر هوا در یک لحظه کمی بیشتر از لحظه دیگر باشد، آهنگ نیز تغییر خواهد کرد. به عبارت بهتر، صدای تولیدی پیوسته است یعنی بینهایت نُت می‌تواند داشته باشد. دقیقاً مثل اعداد اعشاری که در بازه عددی ۱ تا ۵ می‌توانند بینهایت حالت داشته باشند مثلاً اعداد اعشاری ۱.۰۰۱۹۱۷۹ یا ۳.۸۹۷۱۹۸۰۱ و … .

ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که اکثر چیزها و اتفاقات دوروبرمان به صورت آنالوگ است. در ترکیب رنگ‌های اصلی می‌توانیم بینهایت رنگ تولید کنیم، بینهایت حالت صدا وجود دارد که می‌توانیم بشنویم، بینهایت ترکیب بو وجود دارد که می‌توانیم استنشاق کنیم اگر چه همه تغییرات برای انسان قابل درک نباشند.

سیگنال‌های آنالوگ به صورت پیوسته متغیر هستند یعنی نمودار تغییر آن‌ها می‌تواند به صورت زیر باشد:

analog

از ابزاری که از سیگنال‌های آنالوگ استفاده می‌کنند می‌توان به میکروفون‌ها و اسپیکرها (نت‌های صدای پیوسته و نامحدود)، چراغ‌هایی با قابلیت تغییر شدت (روشنایی و شدت نور پیوسته و نامحدود) و دکمه آنالوگ موجود در دسته‌های بازی اشاره کرد.

مفهوم دیجیتال (Digital)

سیگنال‌های دیجیتالی (Digital) سیگنال‌هایی هستند که در زمان، پیوسته ولی در دامنه اش ناپیوسته است. برخلاف آنالوگ که می‌تواند در یک محدوده مشخص بینهایت حالت داشته باشد، در دیجیتال فقط دو حالت صفر منطقی یا یک منطقی می‌توانند وجود داشته باشند. چون صفر و یک فقط دو حالت هستند، یعنی یک سیگنال دیجیتالی در لحظه فقط می‌تواند یکی از این دو حالت باشد، سیستم آن را باینری (Binary) یا بر مبنای ۲ می‌نامند.

اما این صفر و یک منطقی با چه چیزی مشخص می‌شوند؟ مگر نگفتیم که متغیرها بر اساس ولتاژ تغییر می‌کنند؟ پس ولتاژ ۵ صفر منطقی است یا یک؟

برای پاسخ به این سوالات باید با نحوه تغییر قالب (کدینگ) آشنا شویم. در هر کدینگ دیجیتالی، یک محدوده مشخص به دو قسمت تقسیم می‌شود. قسمتی به نام ولتاژ بالا (High Voltage یا HV) و قسمتی به نام ولتاژ پایین (Low Voltage یا LV) شناخته می‌شود. اگر ولتاژ سیگنال در محدوده High Voltage باشد، حالت آن سیگنال به عنوان یک منطقی و اگر در محدوده Low Voltage باشد حالتش صفر منطقی خواهد بود.

در تکنولوژی‌های مختلف مدارات دیجیتالی، قراردادی که برای HV و LV تعیین کرده اند متفاوت است مثلاً در مدارات CMOS که در کامپیوتر استفاده می‌شوند، محدوده LV از صفر ولت تا ولتاژ تغذیه تقسیم بر ۲ و محدوده HV از ولتاژ تغذیه تقسیم بر ۲ تا خود ولتاژ تغذیه است یعنی اگر ولتاژ تغذیه ۵ باشد، از ۰ تا ۲.۵ ولت به عنوان صفر منطقی و از ۲.۵ تا ۵ ولت به عنوان یک منطقی شناخته خواهد شد.

یک نمودار ایده آل برای سیگنال‌های دیجیتالی مانند عکس زیر خواهد بود:

digital

با این حال در عمل چنین نموداری حاصل نمی‌شود. به دلیل نویزهای موجود، معمولاً ولتاژ کمی تغییر می‌کند ولی به دلیل قرار داد موجود، همچنان صفر و یک منطقی به درستی تشخیص داده می‌شود. برای مثال در تصویر زیر می‌توانید سیگنال‌های دیجیتالی با نویز نسبتاً زیاد را ببینید که ۰ و ۱ شان هم نشان داده شده است:

digital-signals-with-noise

یک مثال کاربردی

برای درک بیشتر نحوه عملکرد این دو نوع سیگنال، فرض کنید که قصد ضبط صدا، ذخیره کردن آن و پخش صدای ذخیره شده را داشته باشیم.

برای ضبط کردن صدا از یک میکروفون استفاده می‌کنیم که بسته به ضربه صوتی‌ای که به آن زده می‌شود، سیگنال‌های آنالوگی را تولید می‌کند که برابر صدای دریافتی است. ما نمی‌توانیم آنالوگ را بر روی حافظه‌های جانبی ذخیره کنیم چون مثلاً هارد دیسک، در هر مکان ذخیره داده مثل یک آهنربا دو حالت دارد: یا S به سمت ما است یا N یعنی یا صفر یا یک. در حافظه‌های فلش نیز چنین است یا ترانزیستورها به اصطلاح باز اند یا بسته یعنی یا صفر یا یک. حتی در قدیمی ترین حافظه‌ها مثل کارت‌های سوراخ دار هم دو حالت وجود دارد یا مکان حافظه داده‌ها سوراخ است یا نیست یعنی باز هم یا یک یا صفر.

حافظه‌های جانبی می‌توانند داده‌های دیجیتالی را ذخیره کنند اما ورودی ما آنالوگ است! در این میان یک مبدل آنالوگ به دیجیتال، داده‌های آنالوگ را معادل سازی کرده و در قالب دیجیتال به حافظه جانبی می‌فرستد و در آن جا به عنوان صفر و یک های منطقی ذخیره می‌شوند.

در هنگام پخش صدا نیز داده‌های باینری از روی حافظه خوانده شده و به چیپی که وظیفه تبدیل داده‌های دیجیتالی به آنالوگ را دارد، تحویل داده می‌شود. حال که داده‌هال آنالوگ صدا در اختیار ماست، کافیست با استفاده از یک تقویت کننده صدا را بلند تر کرده و به اسپیکر یا هر خروجی صدای دیگری ارسال کنیم. در اسپیکر هم لرزاننده هوا با توجه به قدرت سیگنال آنالوگ در لحظه، به هوا ضربه وارد کرده و در نتیجه به گوش ما می‌رسد.

مبدل آنالوگ به دیجیتال

adc_symbol

مبدل سیگنال‌های آنالوگ به دیجیتال (Analog to Digital Converter=ADC)، مداری الکترونیکی که سیگنال‌های پیوسته آنالوگ را به داده‌های گسسته دیجیتالی یا رقمی تبدیل می‌کند.

مراحل تبدیل سیگنال آنالوگ به دیجیتال

نمونه‌برداری

با استفاده از تبدیل فوریه می‌توان نشان داد که اگر از یک سیگنال آنالوگ با بسامد بیش از ۲ برابر حداکثر بسامد موجود در آن نمونه‌برداری کنیم، می‌توان با استفاده از مقادیر به دست آمده، سیگنال اصلی را دقیقاً بازسازی کرد. به بسامد دو برابر مزبور بسامد نایکویست گفته می‌شود و در سیستم‌های عملی جهت ملاحظات خاصی ۲.۲ در نظر گرفته می‌شود. حاصل نمونه‌برداری از سیگنال آنالوگ را سیگنال گسسته گویند.

کوانتیزه‌سازی

سیگنال گسسته را جهت دیجیتال‌سازی باید به مقادیر خاصی محدود کرد، به این عملیات، کوانتیزه‌سازی گویند. یک دلیل کوانتیزه سازی آن است که دستگاه‌های کنونی قدرت تشخیص صد در صد یک سیگنال و ذخیره سازی آن را ندارند.

دیجیتال سازی

سیگنال کوانتیده را به صورتهای مختلف می‌توان دیجیتال (یعنی به رشتهٔ صفر و یک) تبدیل کرد، که این خود اساس پیدایش دانش کدینگ است. هر سطح سیگنال کوانتیده را به صورت‌های مختلف می‌توان دیجیتال کرد.

 مبدل دیجیتال به آنالوگ

Digital to Analog Convertor که به صورت مخفف DAC نامیده می شود ، یک مدار الکتریکی داخلی که اعداد گسسته دیجیتالی را به سیگنال های پیوسته تبدیل می کند . عمل عکس توسط یک مبدل آنالوگ به دیجیتال صورت می گیرد .

به طور کلی ، DAC یک وسیله الکترونیکی می باشد که  در ورودی ، یک عدد دیجیتالی را دریافت کرده و به یک جریان آنالوگ تبدیل می کند .

برای اجتناب از ناهمواری ، ورودی ADC یا مبدل آنالوگ به دیجیتال باید فیلتر Low-Pass(پایین گذر) شود ، تا فرکانس هایی که غیر استاندارد و نامطلوب هستند پاک شوند . این فیلتر ، فیلتر صاف کردن ناهمواری ها نامیده می شود و برای یک سیستم DAC که با سیگنال های آنالوگ فرکانس بالا کار می کند ، ضروری است .هر چه تعداد بیت های مبدل مذکور بیشتر باشد ، دستگاه از کیفیت بالاتری برخوردار است .این تکنولوژی بیشتر در پخش های کمپانی سونی به کار رفته است .

مدارهای سری و موازی


اجزاء مدار الکتریکی می‌تواند به طرق مختلفی به هم متصل شوند. ساده ترین آنها اتصالاتسری و موازی هستند. در اتصال سری قطعات پشت سر هم در یک خطی قرار داده میشوند بگونه‌ای که جریان عبوری از همه اجزای سازنده یکسان خواهد بود. در اتصال موازی ولتاژ اعمال شده به همه اجزای سازنده یکسان خواهد بود. مداری که همهٔ اجزای آن اتصال سری داشته باشند مدار سری و مداری که همهٔ اجزای آن با هم موازی باشند مدار موازی خوانده می‌شود.

resistor_series resistor_parallel capacitor_series

capacitor_parallel

در مدار سری جریا همهٔ اجزا یکسان است و مجموع ولتاژهای روی هر جزء با ولتاژ اعمال‌شده بر کل مدار برابر است. در مقابل در مدار موازی ولتاژ دو سر همهٔ اجزاء یکسان است و جریان کل مدار برابر مجموع جریان هر یک از اجزای مدار خواهد بود.

 مقاومت معادل مقاومت های موازی

res_total2

مقاومت معادل مقاومت های سری

res_totalظرفیت معادل خازن های موازی

total_capacitor_parallel

 

ظرفیت معادل خازن های سری

total_capacitor_seriesاتصال کوتاه و اتصال باز

اتصال کوتاه (به انگلیسی: Short Circuit) (گاهی به خلاصه S/C) مداری است که اجازه می‌دهد جریان از یک مسیر ناخواسته گذر کند. در اصل به خاطر مواجه شدن با مسیری با امپدانس یا مقاومت کم (یا هیچ). مخالف این وضعیت در برق مدار باز است که به معنای مقاومت بی‌نهایت بین دو گره است. اصطلاح اتصالی نیز به معنای اتصال کوتاه است، اما معمولاً به اشتباه برای هر گونه اشکال برقی به کار گرفته می‌شود.

short_circuit open_circuit

تعریف عناصر اکتیو:

تجهیزاتی یا عناصری که برای عملکردشان نیاز به یک منبع خارجی دارند را گویند.تجهیزاتی یا عناصری که انرژی را به صورت ولتاژ یا جریان تولید می کنند(Energy Donor)مثال:دیودها،ترانزیستورها،…

برای اینکه بهتر متوجه بشین دیود را درنظر بگیرین که یک عنصر اکتیو هستش وقتی که ما دیود را به یک مدار وصلش میکنیم و مدار را هم به یک منبع ولتاژ وصل می کنیم دیود تا وقتی که دامنه یا همون اندازه ولتاژ به ۰٫۳ ولت(دیود ژرمانیوم) یا ۰٫۷ ولت (دیود سیلیکونی) نرسد جریانی را از خود عبور نخواهد داد به همین دلیل یک عنصر اکتیو است.

تعریف عناصر پسیو:

تجهیزات یا عناصری که برای عملکردشان نیاز به یک منبع خارجی ندارند را گویند.تجهیزات یا عناصری که انرژی را به صورت ولتاژ یا جریان ذخیره می کنند.( Energy Acceptor) مثال:مقاومت،خازن،سلف،..

آشنایی با مفاهیم نقشه


پورت

در لغت به معنی درگاه و در مدارات الکترونیکی محل عبور داده و تبادل اطلاعات است.دو نوع پورت وجود دارد موازی و سری.اطلاعات موجود در اطراف ما که به شکل تصویر ،صدا ،ویدیو هستند از نوع داده های آنالوگ هستند . اگر همین اطلاعات را به چند بیت (هر ۸ بیت یک بایت )  تبدیل کنیم در اصطلاح داده ها را دیجیتال کرده ایم. داده های دیجیتال مبنای کار مدارات الکترونیکی هستند .این داده های دیجیتال برای انتقال میان اجزای اکترونیکی مدار نیاز به پورت دارند.در ارتباط سری بیت ها به صورت پشت سر هم و سریالی دریافت و ارسال می شوند.در ارتباط موازی بیت های خاصی به صورت همزمان با یکدیگر ارسال می شوند.برای  انتقال یک بایت از اطلاعات(۸ بیت) به صورت سریال نیاز به یک پایه (پین) و در ارسال موازی نیاز به ۸ پایه است.پورت ها می توانند دارای ۸ پایه،۱۶ پایه و یا ۳۲ پایه باشند. تعداد پایه های بیشتر برای پورت با ترکیبی از این اعداد به دست می آید.

ic_port

BUS:

همانطور که از اسم این المان برمی آید،برای تجمیع چند اتصال متفاوت در مدارات الکترونیکی از مفهوم BUS استفاده می شود. فرض کنید ورودی و خروجی آی سی شما دارای چند صد ورودی و خروجی باشد در حالی که پایه های هر آی سی محدود است برای آنکه بتوان این ورودی ها را وارد و خروجی گرفت نیاز به تعریف Bus داریم. توسط Bus می توانید چندین ورودی را از طریق یک پایه به آی سی متصل و خروجی مورد نطر را دریاقت کنید.

bus

انواع Bus  و شمای آن در نقشه

bus2

 

  •  سه نوع BUS در مدارات به کار می رود:

باسی که تمام پایه هایش ورودی است.

باسی که تمام پایه هایش خروجی است.

باسی که برخی از پایه هایش ورودی و برخی پایه هایش خروجی است.

اتصال به زمین

در وسایل الکتریکی نیاز است که پتانسیل بعضی قسمتهای دستگاه با زمین یکی شود، برای این منظور از اتصال به زمین استفاده می‌شود. اساس زمین کردن بر این است که جرم بزرگ زمین به عنوان پتانسیل صفر-به خصوص در مهندسی برق- در نظر گرفته می‌شود و تمام قسمت‌هایی که به زمین وصل شده‌اند هم پتانسیل زمین شوند، به عبارت دیگر پتانسیل صفر زمین را بگیرند. نوع کیفیت ارتباط دهنده زمین با تأسیسات الکتریکی دارای اهمیت فوق‌العاده زیادی است.علامت اتصال به زمین در مدارات با یکی از شماهای زیر مشخص می شود.

ground

منبع تغذیه

اتصال به منبع تغذیه در مدارهای الکتریکی با یکی از شماهای زیر نمایش داده می شود.

voltage

 لغت نامه موبایل


برای اطلاع از برخی اصطلاحات و  مفاهیم رایج در ارتباط با موبایل و وسایل هوشمند لغت نامه زیر را ببینید:

 

  • Universal Mobile Telecommunication System

یکی از تکنولوژی های ۳G است که از متد WCDMA  بهره می برد.

 

  • Wideband Code Division Multiple Access

همان شبکه ۳G برای تلفن همراه است که برای ارسال داده (صدا،ویدیو،تصویر و …)  به کار می رود. در واقع CDMA را اگر با پهنای باند بزرگتری استفاده کنیم از WCDMA بهره برده ایم.

 

  • Global System for Mobile Communication

معمول ترین استاندارد تلفن های همراه هوشمند است .پهنای باند در نظر گرفته شده برای این استاندارد تنها برای انتقال صدا بود (استاندارد ۲G ) اما در حال حاضر از استاندارد های ۳G و۴G نیز برای ارسال ودریافت داده های انواع دیگر (صدا ،تصویر،ویدیو و …)نیز استفاده می کند.

 

  • Code Division Multiple Access

در این پروتکل ارسال و دریافت داده به هر کاربر یک کد داده می شود و در یک زمان خاص تعداد زیادی از کاربران با کدهای متفاوت می توانند داده ارسال و یا داده دریافت کنند.

 

  • Time Division Multiple Access

در این پروتکل ارسال و دریافت داده در به هر کاربری زمانی خاص اختصاص داده می شود و هر کاربر تنها در زمان مخصوص به خود می تواند داده ارسال و یا دریافت کند.

 

  • Gaussian Minimum Shift Keying

نوعی مدولاسیون دیجیتال است که در شبکه های مربوط به موبایل کاربرد دارد.

 

  • General Packet Radio Service

با استفاده از این سرویس می توان از پروتکل های ارسال  داده ای چون SMS,MMS و یا ارسال اطلاعات بهره برد.

 

  • Enhanced Data Rates for GSM Evolution

دارای نرخ بالاتری از داده های ۲G,3G است و پهنای باند بالاتری را از این مقادی پایه پشتیبانی می کند.

 

  • Third Generation of Mobile Phone Standards and Technology

نسل بعدی از پوشش شبکه های اینترنتی پس از ۲G در موبایل است . با استفاده از این استاندارد می توان داده ها را با سرعت بالاتر و خطای کمتری نسبت به نسل قبلی این استاندارد ارسال کرد. تا قبل از۳G امکان ارسال داده از طریق شبکه های اینترنتی تلفن همراه وجود نداشت.

 

  • Short Message Service

با استفاده از این استاندارد می توان فایل متنی محض را از طریق شبکه موبایل ارسال کرد. در این نوع از ارسال پیام محدودیت کاراکتر وجود دارد. هر SMS تنها می تواند شامل حداکثر ۱۶۰ کاراکتر باشد.

 

 

  • Multimedia Messaging Service

در این سرویس می توان پیام های مالتی مدیا (تصویر ،ویدیو و موزیک) را ارسال و دریافت کرد.

 

  • International Mobile Equipment Identitiy

شماره منحصر به فردی که به هر دستگاهی که به شبکه اینترنتی تلفن های همراه متصل می شود ، اختصاص داده می شود . با استفاده از این شماره منحصر به فرد هر وسیله به طور یکتا در شبکه اینترنتی تلفن های همراه شناخته می شود.

 

  • Subscriber Identity Module

کارت هوشمندی است که با استفاده از آن کاربر می توان به شبکه تلفن های همراه متصل شده و از خدمات اپراتورهای تلفن همراه استفاده نماید.

 

  • Personal Identification Number

گذر واژه ای که برای احراز هویت کاربر در سیستم اپراتور مورد نظر به کار می رود .کاربر با استفاده از این گذرواژه می تواند برای اولین بار در سیستم اپراتوری شناخته شود و از خدمات اپراتور استفاده کند.

 

  • Personal Unblocking Key/Personal Unblocking Code

اگر سیم کارت مسدود شود ؛ اپراتور از کاربر درخواست وارد کردن PIN کد را می کند ، کاربر می تواند تا سه بار PIN کد را آزمایش کند . اگر سه بار هم اشتباه شود اپراتور درخواست PUK را می کند و  کاربر تا ۱۰ بار فرصت دارد تا PUK  را صحیح وارد کند و اگر نتواند PUK صحیح را وارد سازد سیم کارت برای همیشه غیرفعال خواهد شد.

 

  • Wireless Local Area Network

با استفاده از متد (تسهیم شبکه بر اساس فرکانس ) OFDM  می تواند اطلاعات و داده ها را تا بردهای کوتاه و متوسط بفرستد.این نوع از شبکه برای ارسال داده ها و اطلاعات در بردهای طولانی  کارایی لازم را ندارد.

 

  • Wireless Fidelity

با استفاده از استاندارد IEEE 802.11 نوعی دیگر از شبکه های اینترنتی به وجود آند که تحت نام Wi-Fi  شناخته می شود. با استفاده از این پروتکل  و با استفاده از مودم های Wi-Fi می توان به شبکه های محلی و نیز سراسری اینترنت متصل شد.

 

  • Press to Transmit/Push to Talk

انواع اتصال به شبکه های بی سیم متفاوت است . در نوعی از این اتصال هر طرف ارتباط در هر لحظه می تواند فرستنده یا گیرنده باشد . با فشردن کلید PTT در هر لحظه می توان صدا را ارسال و یا دریافت داشت.

 

  • Joint Test Action Group

گروهی که برای آزمایش و تست بردهای الکترونیکی در سال ۱۳۶۴   تشکیل شد.

 

  • Global Positioning System

سیستم مکان یابی فعال در سرتاسر جهان است . نحوه ی مکان یابی با این سیستم از طریق اتصال و دریافت و ارسال اطلاعات به ماهواره صورت می گیرد.بسیاری از موبایل های دارای GPS با استفاده از سنسورهایی که در آنها به کار رفته است می توانند موقعیت جغرافیایی ،جهت و زمان را نیز نشان دهند.

 

  • Organic Light-emitting Diode

OLED به‌معنای دیود نوری از جنس مواد آلی است. امروزه این فناوری در حال جایگزین شدن با فناوری LCD در تجهیزاتی مانند PDA ها و تلفن‌های همراه است چون این نوع صفحه نمایش شفاف‌تر، نازک‌تر و سریع‌تر است و نور بیشتری نسبت به نمایشگرهای LCD تولید می‌کند و در عین حال مصرف برق آن هم پایین‌تر است به علاوه تولید انبوه آن ارزان‌ترتمام می‌‌شود.

  • Wide Quad High Definition/Quad High Definition

Togglesعبارت WQHD در اختصار برای Wide Quad High Definition به کار برده می‌شود، درحالی‌که QHD به‌جای عبارت Quad High Definition به کار می‌رود. درواقع حرف W در WQHD برای تاکید بر اندازه نمایشگر با نسبت ۱۶:۹ است که با نسبت ۴:۳ متداول متفاوت است.