مارک زاکربرگ کیست؟

مارک زاکربرگ در 14 مه سال 1984 در شهر وایت پلینز نیویورک به دنیا آمد. او وب سایت شبکه ی اجتماعی فیس بوک را از داخل اتاقی که در خوابگاه داشت، بنیان نهاد. مارک پس از سال دوم دانشگاه و در زمانی که تعداد کاربران فیس بوک به بیش از 2 میلیارد نفر رسیده بود، تحصیل را ترک کرد تا بر روی سایت تمرکز کند. چگونگی پیدایش فیس بوک، در سال 2010 در فیلمی با نام “شبکه اجتماعی” به تصویر کشیده شده است.

دوران ابتدایی زندگی زاکربرگ

مارک الیوت زاکربرگ در 14 مه سال 1984 در شهر وایت پلینز نیویورک در یک خانواده مرفه و تحصیل کرده به دنیا آمد و در نزدیکی روستای دابز فری بزرگ شد. پدر او، ادوارد زاکربرگ، دندانپزشک بود و مادرش، کارن قبل از آن که 4 فرزند خود را با نام های مارک، رندی، دانا و آریل را به دنیا بیاورد، به عنوان روان پزشک کار می کرد.

زاکربرگ از همان سن کم به کامپیوتر علاقمند شد. در حدود 12 سالگی از زبان برنامه نویسی آتاری بیسیک برای نوشتن یک برنامه پیام رسان که آن را “زاک نت” می نامید، استفاده کرد. پدر او از این برنامه در مطب خود استفاده می کرد و وقتی بیمار جدیدی مراجعه می کرد، مسئول پذیرش با استفاده از این برنامه به آقای دکتر اطلاع می داد. همچنین خانواده زاکربرگ از این برنامه برای ارتباطات داخل خانواده استفاده می کردند. همپنین زاکربرگ با همکاری دوستان خود، بازی های کامپیوتری می ساخت.

به خاطر علاقه ی شدید مارک به کامپیوتر، والدین او یک معلم خصوصی کامپیوتر برای او گرفتند، این معلم خصوصی دیوید نیومن نام داشت که هفته ای یک بار به خانه آن ها می رفت و با مارک کار می کرد.

زاکربرگ به آکادمی فیلیپس اکستر که یک مدرسه ی آماده سازی منحصر به فرد در نیوهمپشایر بود، رفت. در آنجا استعداد خود را در شمشیر بازی نشان داد و در تیم مدرسه، کاپیتان شد. همچنین در زمینه ادبیات هم پیشرفت کرد و دیپلم گرفت. زاکربرگ همچنان مجذوب کامپیوتر بود و برنامه های جدیدی را توسعه می داد. در دوران دبیرستان یک نسخه اولیه از نرم افزار موسیقی پاندورا (Pandora) ساخت و آن را سیناپس (Synapse) نامید. چندین شرکت از جمله شرکت ای او ال (AOL) و شرکت مایکروسافت علاقه مندی خود را برای خرید این نرم افزار و استخدام مارک ابراز کردند ولی او تمامی این پیشنهادات را رد کرد.

دوران تحصیل مارک زاکربرگ در دانشگاه هاروارد

پس از فارغ التحصیلی از مدرسه اکستر در سال 2002، زاکربرگ وارد دانشگاه هاروارد شد. در سال دوم دانشگاه، به عنوان توسعه دهنده ی نرم افزار آموزشی در محوطه دانشگاه معروف شد. در همان زمان، برنامه ای با نام کورس مچ (CourseMatch) ساخت که این برنامه به دانشجو ها اجازه می داد تا کلاس های خود را بر مبنای انتخاب سایر کاربران، انتخاب کنند. همپنین برنامه ای با نام فیس مچ را ابداع کرد که تصاویر دو دانشجو را با هم مقایسه می کرد و به کاربران اجازه می داد تا به این که کدام یک جذاب تر هستند، رای دهند. این برنامه بسیار معروف شد، اما بعدها توسط مدیر مدرسه تعطیل گردید.

سه دانشجوی دیگر با نام های دیویا نارندرا و دو قلوهای کامرون و تایلر وینکلوف، ایده ای برای ایجاد شبکه اجتماعی به نام ارتباطات هاروارد (Harvard Connection) داشتند و از زاکربرگ خواستند تا با آن ها همکاری کند. این سایت برای استفاده اطلاعات دانشجوهای هاروارد برای ایجاد سایت دوستیابی برای نخبگان هاروارد طراحی شده بود. زاکربرگ برای کمک به این پروژه موافقت کرد ولی بعد از مدت کوتاهی این کار را رها کرد و سایت شبکه اجتماعی خود را به همراه داستین مسکوویتز، کریس هیوز و ادوارد ساورین راه اندازی کرد.

زاکربرگ و دوستانش سایتی را ساختند که به کاربران اجازه می داد تا پروفایل های شخصی خود را ایجاد کنند، تصاویر خود را در سایت قرار دهند و با کاربران دیگر ارتباط برقرار کنند. آن ها این سایت را فیس بوک نامیدند و تا سال 2004 از داخل اتاق خوابگاه آن را اداره می کردند. زاکربرگ بعد از سال دوم، دانشگاه را ترک کرد تا تمام وقت خود را به فیس بوک اختصاص دهد و شرکت را به پالو آلتو کالیفرنیا انتقال داد. در پایان سال 2004، فیس بوک یک میلیون کاربر داشت.

توسعه فیس بوک

در سال 2005، شرکت زاکربرگ یک پشتیبانی مالی قابل توجهی ازشرکت سرمایه گذاری اکسل پارتنرز (Accel Partners) دریافت کرد. شرکت اکسل 7/12 میلیون دلار در این شبکه سرمایه گذاری کرد. پس از آن، شرکت زاکربرگ اجازه دسترسی به سایر کالج ها، دبیرستان ها و مدارس بین المللی را پیدا کرد و در دسامبر 2005، تعداد اعضای سایت به بیش از 5/5 میلیون کاربر رسید. زاکربرگ به تدریج بر ویژگی های سایت اضافه کرد.

مارک زاکربرگ در سال 2006، با اولین مانع بزرگ خود در کسب و کار مواجه شد. سازندگان ارتباطات هاروارد ادعا کردند که زاکربرگ ایده ی آن ها را به سرقت برده است و باید خسارت پرداخت کند. زاکربرگ معتقد بود که این دو شبکه اجتماعی، دو ایده ی مختلف بودند. اما وکلا با بررسی پرونده زاکربرگ به این نتیجه رسیدند که زاکربرگ عمدا مالکیت معنوی ارتباطات هاروارد را به سرقت برده و اطلاعات شخصی کاربران فیس بوک را در اختیار دوستان خود قرار می دهد.

بعدها زاکربرگ به خاطر این موضوع عذرخواهی کرد و اظهار کرد که از این اتفاق پشیمان است. او در صاحبه ای با نیو یورکر بیان کرد: “اگر قصد دارید تا یک سرویس تاثیرگذار بسازید که افراد زیادی بر آن اعتماد کنند، باید فرد بالغی باشید. من فکر می کنم بزرگ شده ام و چیزهای زیادی یاد گرفته ام.”

اگرچه تقسیم اولیه با مبلغ 65 میلیون دلار بین دو طرف انجام گرفت، اختلافات قانونی در مورد این موضوع تا سال 2011 ادامه یافت و نارندرا و دوقلوهای وینکلوف ادعا کردند که در مورد ارزش سهام خود فریب خورده اند.

هنگامی که کتاب میلیاردرهای اتفاقی در سال 2009 توسط بن مازریچ نوشته و منتشر شد، زاکربرگ با چالش دیگری مواجه شد. مازریچ به خاطر بازنویسی داستان زاکربرگ که از گفتگوهای تجدید نظر شده و شخصیت های خیالی استفده کرده بود، مورد انتقاد شدید قرار گرفت. صرف نظر از اینکه چقدر این داستان واقعی بود، مازریچ حق تالیف را به فیلمنامه نویسی با نام آرون سورکین فروخت و فیلم تحسین شده ی “شبکه اجتماعی” موفق به دریافت هشت جایزه اسکار گردید. زاکربرگ به شدت به داستان فیلم اعتراض کرد و بعدها به خبرگزاری نیو یورکر اعلام کرد که بسیاری از جزئیاتی که در فیلم نشان داده می شود نادرست است.

با وجود انتقاداتی که وجود داشت، زاکربرگ و فیس بوک به موفقیت های خود ادامه دادند. مجله تایمز، زاکربرگ را به عنوان مرد سال 2010 نامید و مجله ونیتی فیر، او را در صدر فهرست جدید خود قرار داد. فوربز در فهرست400 خود که اسامی 400 نفر از ثروتمندترین افراد را منتشر می کند، زاکربرگ را در رده 35 قرار داد و دارایی خالص او را 9/6 میلیارد دلار تخمین زد.

علایق بشر دوستانه

از زمانی که مارک زاکربرگ ثروت عظیمی را به دست آورده است، میلیون ها دلار از پول خود را در جهت کمک های بشردوستانه صرف کرد. مهم ترین آن ها در سپتامبر سال 2010 بود که 100 میلیون دلار برای نجات سیستم مدارس دولتی در نیوجرسی پرداخت کرد. در دسامبر سال 2010 زاکربرگ تعهد Giving Pledge را امضا کرد و متعهد شد در تمام طول عمرش حداقل 50 درصد از ثروت خود را به خیریه اهدا کند. اعضای دیگر Giving Pledge عبارتند از بیل گیتس، وارن بافت و جورج لوکاس. زاکربرگ از دیگر کارآفرینان جوان و ثروتمند نیز خواست تا عضو این تعهد شوند. او معتقد بود این کمک های بشر دوستانه تاثیر مثبتی بر زندگی دارند.

عمومی شدن فیس بوک

زاکربرگ در ماه مه سال 2012، دو تغییر عمده در زندگی خود ایجاد کرد. فیس بوک، عرضه اولیه عمومی خود را داشت که به 16 میلیارد دلار رسید و آن را به بزرگ ترین عرضه اولیه عمومی در تاریخ تبدیل کرد. این هجم از نقدینگی بسیار زیاد است اما زاکربرگ در پی دستاوردهای بیشتر است و ماه گذشته صحبت هایی را برای خرید اینستاگرام، با این شرکت انجام داده است.

زندگی شخصی و خانوادگی

در 19 ماه مه سال 2012، یک روز پس از عرضه اولیه عمومی، مارک زاکربرگ با پریسیلا چان ازدواج کرد. حدود 100 نفر در خانه این زوج در پالوآلتو کالیفرنیا جمع شدند. مهمان ها فکر می کردند که برای جشن فارغ التحصیلی چان دعوت شده اند، اما آن ها شاهد بستن پیمان زناشویی زاکربرگ و چان شدند. در ماه مه سال 2013، فیس بوک به فهرست 500 شرکت برتر مجله ی فورچون پیوست و زاکربرگ 28 ساله، جوان ترین مدیر عامل در این فهرست شد.

در نوامبر سال 2015، زاکربرگ و چان صاحب دختری به نام مکس شدند و زاکربرگ اعلام کرد که دو ماه را برای گذراندن با خانواده اش و انجام وظایف پدری اختصاص می دهد. او و همسرش در نامه ای به دخترشان قول دادند که 99 درصد از سهام فیس بوک را به خیریه اختصاص خواهد داد. آن ها این نامه را در صفحه شخصی زاکربرگ در فیس بوک منتشر کردند.

در سپتامبر سال 2016، مارک زاکربرگ و چان اعلام کردند که موسسه خیریه چان زاکربرگ (CZI) (موسسه ای که چان و زاکربرگ سهام فیس بوک خود را در آن قرار داده بودند) در طول دهه آینده، حداقل 3 میلیارد دلار را برای تحقیقات علمی سرمایه گذاری می کند تا به درمان، پیشگیری و مدیریت تمام بیماری های کودکان کمک کند. کوری بارگمن، دانشمند عصب شناس از دانشگاه راکفلر، به عنوان رئیس علوم CZI معرفی شد.

همچنین زاکربرگ و همسرش یک مرکز پژوهشی مستقل با نام بیوهاب چان زاکربرگ را در سان فرانسیسکو تاسیس کردند که مهندسان، دانشمندان کامپیوتر، زیست شناسان، شیمیدانان و افراد دیگر از حوزه های مختلف علمی را گرد هم می آورد. با همکاری دانشگاه استنفورد، دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، بیوهاب کمک مالی اولیه 600 میلیون دلاری در طول 10 سال دریافت خواهد کرد.

در مارس 2017، زاکربرگ و چان در فیس بوک اعلام کردند که فرزند دوم آن ها قرار است به زودی به دنیا بیاید و دختر دوم آن ها در 28 آگوست به دنیا آمد.

از سال 2009، مارک زاکربرگ در ابتدای هر سال یک چالش جدید برای خود در نظر می گیرد مانند یادگیری زبان ماندارین و فقط گوشت خواری.

رسوایی کمبریج آنالیتیکا

وقتی معلوم شد که کمبریج آنالیتیکا، شرکت تحلیل داده ای که برای کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ در سال 2016 کار می کرد، از اطلاعات خصوصی حدود 87 میلیون پروفایل فیس بوک، بدون اجازه از صاحبانش استفاده کرده است، زاکربرگ دوباره در معرض اتهام قرار گرفت. این خبر، اعتماد سهامداران فیس بوک را دچار تردید کرد و ارزش سهام 15 درصد کاهش یافت.

پس از سکوت چند روزه، مارک زاکربرگ در رسانه های مختلف اعلام کرد که این شرکت اقداماتی را برای محدود کردن دسترسی توسعه دهندگان ثالث انجام می دهد. در 25 مارس، فیس بوک در هفت روزنامه انگلیسی و سه روزنامه آمریکایی، عذرخواهی شخصی زاکربرگ را چاپ کردند. او قول داد که شرکت تمام برنامه هایش را بررسی کند.

زندگینامه جانی آیو

جانی آیو در 27 فوریه سال 1967 در چینگفورد لندن به دنیا آمد. پدر او مدرس دانشگاه و نقره ساز حرفه ای بود و نقش زیادی در تربیت آیو داشت. پدر بزرگ آیو یک مهندس بود. آیو دوران ابتدایی را در مدرسه ی چینگفورد گذراند و سپس وارد دبیرستان والتون در استنفورد شد. در دوران دبیرستان علاقه زیادی به ماشین ها داشت و همین علاقه باعث شد تا او شغل آینده خود یعنی طراحی را انتخاب کند.

آیو مهارت های فنی و ترسیم را از پدرش به ارث برده است و از سن 14 سالگی علاقه ی زیادی به طراحی و ترسیم داشت. او همیشه دلش می خواست تا رویاهای خود را دنبال کند ولی دقیقا نمی دانست که چه چیزی را طراحی کند. آیو به طراحی های مختلفی از جمله طراحی مبلمان و طلا و جواهرات تا طراحی ماشین و قایق علاقه داشت.

تحصیلات جانی آیو

جانی آیو؛ در نهایت، پس از ملاقات با برخی از کارشناسان طراحی، تصمیم گرفت تا یک رشته حرفه ای در زمینه طراحی محصولات بگذراند. آیو رشته هنر و طراحی را در دانشگاه پلی تکنیک نیوکاسل (دانشگاه نورث همپتن کنونی) انتخاب کرد. سمعکی که او طراحی کرد در موزه طراحی لندن به نمایش درآمد. به تدریج به تکنولوژی علاقمند شد. او نمی توانست نکات فنی کامپیوترها را به راحتی بفهمد ولی با کامپیوترهای مک اپل، احساس راحتی بیشتری می کرد و همین باعث شد تا مهارت های طراحی خود را در زمینه طراحی کامپیوتر افزایش دهد.

شرکت تانگرین

 در سال 1989 جانی آیو پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه، در یک استارت آپ طراحی در لندن با نام تانگرین مشغول به کار شد. این شرکت محصولات متنوعی مانند اجاق مایکروویو، توالت، دریل و مسواک طراحی می کرد. نا امیدی آیو پس از طراحی یک توالت به اوج خود رسید، چرا که رئیس شرکت این کار آیو را بسیار پر هزینه و بیش از حد مدرن می دانست و آن را نپذیرفت. اپل از مشتریان شرکت تانگرین و از مشتریان مورد علاقه آیو بود. در ابتدا آیو برای شرکت اپل مشاوره می داد ولی مدتی بعد، اپل از آیو درخواست کرد تا به صورت تمام وقت در این شرکت کار کند.

اپل

در سال 1992 اپل از آیو درخواست کرد تا به صورت تمام وقت با این شرکت کار کند و او نیز پذیرفت، اما تاثیر واقعی طراحی های آیو پس از بازگشت دوباره استیو جابز به شرکت اپل در سال 1997، نمود پیدا کرد.

آیو از سال 1997 با عنوان معاون طراحی صنعتی اپل و با اعتقاد به این که کامپیوترها به عضو مهمی در زندگی افراد تبدیل شده است، ماشین هایی شیک، قابل لمس و قابل نمایش را طراحی کرد. سهولت و سادگی استفاده، از کلمات کلیدی آیو بودند که با اهمیت دادن زیاد به جزئیاتی که اغلب نادیده گرفته می شوند، به دست آمد.

برای مثال طراحی آیو برای آی مک در سال 1998، با رنگ های آب نباتی مات و سطح بیرونی پیشرفته و فریبنده بر روی هسته کاربردی که آن نیز محصولی با طراحی فوق العاده بود، مشتریان و منتقدان را مدهوش می ساخت. همچنین در این طراحی، شکل پردازنده تغییر کرده بود تا با پوسته رنگی دستگاه متناسب شود و با این کار، فضایی که کامپیوتر اشغال می کرد به صورت چشمگیری کاهش پیدا کرده بود. پس از فروش دو ملیون آی مک در سال 1998، اپل به اولین سال سود دهی پس از سال 1995 رسید. طراحی های بعد آیو، از تلاش های مستمر او برای به حداکثر رساندن کارایی و راحتی کاربر حکایت می کنند.

آیو به طراحی محصولات معروفی مانند پخش کننده قابل حمل MP3 آیپد (که برای اولین بار در سال 2001 معرفی شد) و آیفون (در سال 2007) پرداخت. او در سال 2005، معاون ارشد طراحی صنعتی اپل شد. آیو یک دفتر طراحی در اپل دارد که در این دفتر بر کار تیم طراحی خود نظارت می کند و تنها طراح اپل است که دفتر خصوصی دارد.  فقط تیم اصلی او که 15 نفر از انگلستان، ایالات متحده، ژاپن، استرالیا و نیوزلند هستند و نزدیک دو دهه است که با هم کار می کنند، و مدیران ارشد اپل اجازه رفتن به دفتر خصوصی آیو را دارند، و حتی فرزندان آیو نیز اجازه ندارند به دفتر کار پدر بروند، چرا که در این دفتر تمامی مفاهیم و نمونه های اولیه وجود دارند. جابز در جایی گفته بود که “آیو پس از من، قدرتمندترین فرد در اپل است.”

در 29 اکتبر سال 2012، اپل اعلام کرد که جانی آیو علاوه بر رهبر طراحی صنعتی اپل، رهبری و هدایت رابط انسانی را هم بر عهده خواهد داشت.

در 26 مه سال 2015، آیو به سمت مدیر ارشد طراحی اپل ارتقا یافت. او در حال حاضریکی از 4 مدیران ارشد اپل است. در 8 دسامبر 2017 اپل اعلام کرد که آیو دوباره مسئولیت مستقیم طراحی صنعتی محصولات شرکت را بر عهده خواهد گرفت.

دانشکده ی سلطنتی هنر

جانی آیو در سال 2009، مدرک افتخاری از دانشکده سلطنتی هنر را دریافت کرد.در 25 ماه مه سال 2017 اعلام شد که آیو به مدت پنج سال به عنوان رئیس دانشکده سلطنتی هنر انتخاب شده است.

موزه طراحی لندن در سال 2003، عنوان طراح سال را به آیو اختصاص داد. در سال 2008، او برنده جایزه معتبر طراحی از D&AD شد. آیو در سال 2006 نشان فرمانده امپراتوری بریتانیا و در سال 2012 نشان افسر امپراتوری بریتانیا را دریافت کرد.

زندگی شخصی

جانی آیو در سال 1987 با هیت پگ، نویسنده و مورخ انگلیسی ازدواج کرد که صاحب پسرهای دو قلو شدند. خانواده آیو در منطقه اقیانوس آرام در سان فرانسیسکو کالیفرنیا در ایالات متحده ساکن هستند. آیو از شهرت اجتناب می کند و در مارس 2014 اعلام کرد که استیو جابز نزدیکترین دوست او بود و مرگ او را هنوز باور نمی کند. آیو در مورد ارتباط نزدیکی که در رابطه کاری با جابز داشت چنین می گوید: “هنگامی که ما به چیزهای مختلفی نگاه می کردیم، آنچه که می دیدیم و آن چه که درک می کردیم دقیقا مثل هم بود، سوالاتی که به ذهن مان می رسید و کنجکاوی های ما، شبیه هم بود.” استیو جابز نیز آیو را شریک معنوی خود در اپل می دانست.

لندر کانی، زندگی نامه جانی آیو را با عنوان: “هوش پشت پرده ی برجسته ترین محصولات اپل”، نوشته است.

کارهای خیرخواهانه

آیو محصولاتی را با اهداف خیرخواهانه طراحی کرده است، مانند دوربین لایکا که برای یک حراج خیریه طراحی کرد و یک رکورد جهانی در قیمت حراجی برای یک دوربین ثبت شد، یا ساعت ورزشی ژکه لکوتر را که برای حراج خیریه حمایت از بیماران مبتلا به ایدز طراحی کرد.

دارایی جانی آیو

در حال حاضر، دارایی خالص آیو 130 میلیارد دلار است.

زندگینامه استیو جابز

استیو جابز در 24 فوریه سال 1955 در سانفرانسیسکو کالیفرنیا متولد شد. پدر و مادر واقعی استیو جابز، جورج شیبل و عبدالفتاح جندالی دو دانشجوی فارغ التحصیل دانشگاه ویسکانسین بودند. پدر جابز، پروفسور علوم سیاسی سوریه ای و مادرش یک گفتار درمان بود. در زمان تولد استیو جابز، پدر و مادر واقعی او به خاطر مشکلات خانوادگی توانایی نگهداری از استیو را نداشتند و به همین خاطر او را به دادگاه سپردند. پدر و مادر واقعی استیو مدتی بعد از این که استیو را به دادگاه سپردند، صاحب فرزند دیگری به نام مونا سمپسون شدند. دادگاه استیو را به عنوان فرزند خوانده به کلارا و پل جابز سپرد. کلارا یک حساب دار بود و پائول بازنشسته گارد ساحلی و مکانیک بود. خانواده جابز در منطقه کوهستانی کالیفرنیا که بعدها با نام دره سیلیکون شناخته شد، زندگی می کردند. استیو و پدرش در پارکینگ خانه خود، وسایل الکترونیکی را تعمیر و بازسازی می کردند، این سرگرمی باعث ایجاد اعتماد به نفس، استقامت و دلبستگی به وسایل مکانیکی در استیو شد.

تحصیلات استیو جابز

جابز همواره متفکر، هوشمند و مبتکر بود ولی علاقه ای به تحصیلات رسمی نداشت. دوران ابتدایی برای استیو خسته کننده بود، معلم کلاس چهارم نقش زیادی در موفقیت استیو داشت. معلم ها و مدیر مدرسه ابتدایی به والدین استیو پیشنهاد دادند تا باقیمانده دوران ابتدایی را نگذراند و به صورت مستقیم وارد دبیرستان شود ولی والدین استیو این پیشنهاد را نپذیرفتند. پس از فارغ التحصیلی از دبیرستان، در کالج رید در پورتلند،اورگن ثبت نام کرد ولی شش ماه بعد دانشگاه را رها کرد و 18 ماه در کلاس های خلاقیت شرکت کرد.

در سال 1974، به عنوان طراح بازی های ویدئویی مشغول به کار شد. چند ماه بعد این کار را برای رسیدن به روشنگری های معنوی در هند و سفرهای بیشتر رها کرد.

همسر و فرزندان او

استیو جابز و لورن پاول در اوایل دهه 1990 یکدیگر را ملاقات کردند و در 18 مارس سال 1991 ازدواج کردند. استیو جابز و همسرش در پالو آلتو کالیفرنیا زندگی می کردند.

اگرچه استیو جابز اطلاعات زیادی از زندگی شخصی خود منتشر نمی کرد ولی بعدها مشخص شد که  استیو قبل از ازدواج رسمی خود با لورن پاول، در سن 23سالگی نامزدی به نام کریسان برنان داشت که از او صاحب دختری به نام لیزا شده است. کریسان برنان بیشتر زندگی خود را با مشکلات اقتصادی بسیاری سپردی می کرد و استیو جابز نیز در ابتدا از قبول لیزا سر باز می زد و لیزا تا سن 7 سالگی ارتباطی با پدرش نداشت. تا این که از سنین نوجوانی به بعد به همراه پدرش زندگی می کرد.

فعالیت های استیو جابز

استیو وازنیاک

هنگامی که استیو در دبیرستان هامستید ثبت نام می کرد با شریک آینده خود استیو وازنیاک که با همکاری هم شرکت اپل را تاسیس کردند، آشنا شد و آن دو با هم وارد دانشگاه کالیفرنیا برکلی شدند.

وازنیاک در سال 2007 در مصاحبه ای در مورد خود و جابز بیان کرد: “ما هر دو عاشق الکترونیک و چگونگی استفاده از تراشه ها بودیم. افراد خیلی کمی در مورد تراشه ها، چگونگی کارکرد آن ها و این که چه کارهایی را می توانند انجام دهند، فکر می کردند. من کامپیوترهای زیادی را طراحی بودم و در طراحی کامپیوتر و الکترونیک از او پیشی گرفته بودم، اما با این حال علایق مشترکی داشتیم. ما هر دو انواع زیادی از یک نگرش مستقل درباره ی تمام چیزهای هستی داشتیم.”

شرکت اپل

در سال 1976، وقتی استیو جابز 21 سال داشت به همراه استیو و وازنیاک، شرکت کامپیوتری اپل را در پارکینگ خانوادگی جابز راه اندازی کردند.

آن ها سرمایه ی این شرکت را با فروش اتوبوس فولکس واگن جابز و فروش ماشین حساب مورد علاقه ی وازنیاک تامین کردند. جابز و وازنیاک با اپل و بواسطه ی دموکراتیزه کردن فناوری و ساخت ماشین های کوچک تر، ارزان تر و قابل دسترس تر برای مشتریان، به افراد معتبری تبدیل شدند. در سال 1984، اپل مکینتاش را عرضه کرد. اسکالی مدیر عامل اپل معتقد بود که وجود جابز، اپل را در معرض آسیب قرار می دهد و مدیران در صدد بیرون کردن جابز برآمدند و در نهایت سمت خیلی کوچکی برای او در نظر گرفتند و همین باعث شد تا جابز اپل را در 1985 ترک کند.

پیکسار

در سال 1986، جابز یک شرکت انیمیشن سازی را از جورج لوکاس خریداری کرد که بعدها استودیوی انیمیشن سازی پیکسار نام گرفت. با پتانسیلی که جابز در این شرکت می دید، درآمد 50 میلیون دلاری خود را در این شرکت سرمایه گذاری کرد. شرکت پیکسار انیمیشن های معروفی مانند داستان اسباب بازی ها و در جستجوی نمو را تولید کرده است و فیلم های شرکت پیکساردر مجموع 4 میلیارد دلار درآمد داشتند. در سال 2006  این استودیو با والت دیزنی ادغام شد و استیو جابز بزرگترین سهامدار دیزنی شد.

شرکت نکست و بازگشت به اپل

پس از ترک اپل در سال 1985، جابز یک شرکت سخت افزاری و نرم افزاری جدیدی با نام نکست راه اندازی کرد که در سال 1996، اپل این شرکت را به مبلغ 429 میلیون دلار خریداری کرد و در همان سال جابز به سمت خود به عنوان مدیر عامل اپل بازگشت و به احیای این شرکت پرداخت.

با تیم مدیریتی جدید و تغییر گزینه های سهام و با حقوق سالانه ی یک دلاری که برای خود در نظر گرفت، جابز توانست اپل را به مسیر موفقیت برگرداند. محصولات هوشمندانه جابز (مانند آی مک)، تبلیغات موثر و طرح های شیک، دوباره توجه مشتریان را به خود جلب کرد. در سال های بعد،  اپل محصولات انقلابی همچون مکبوک ایر، آیپاد و آیفون را معرفی کرد. بلافاصله پس از آن که اپل یک محصول جدید را معرفی می کرد، رقبا برای تولید فناوری های مشابه به رقابت می پرداختند.

گزارش های ماهانه اپل در سال 2007 به طور قابل توجهی بهبود یافت: ارزش سهام اپل به 199.99 دلار رسید که در آن زمان یک رکورد به حساب می آمد. این شرکت به سود 58/1 میلیارد دلاری رسید، 18 میلیارد دلار مازاد در بانک داشت و بدهی آن صفر شد. مجله فورچون، شرکت اپل را در فهرست شرکت های تحسین برانگیز آمریکا، در رده اول قرار داد و همچنین در مجله فورچون، شرکت اپل در بین 500 شرکت، رتبه اول را در بازگشت سرمایه به سهامداران به خود اختصاص داد.

 شایان ذکر است که معروف ترین محصولات شرکت اپل، آی پاد، آی فون و آی پد هستند.

دارایی های استیو جابز چقدر بوده است؟

در سال 2011، شرکت فوریس دارایی خالص استیو جابز را 6/5 تا 7 میلیارد دلار تخمین زد که حاصل از فروش شرکت پیکسار به شرکت والت دیزنی در سال 2006 است. با این حال، اگر جابز سهام شرکت اپل را در سال 1985 نمی فروخت، دارایی خالص جابز به 36 میلیارد دلار می رسید.

فیلم ها و کتاب هایی که در مورد استیو جابز ساخته و نوشته شد

فیلم های متعددی در مورد استیو جابز ساخته شده اند، از جمله فیلمی با نام جابز که در سال 2013 با بازی اشتون کوچر ساخته شد و فیلمی با نام استیو جابز که در سال 2015 با بازی مایکل فاسبندر و به کارگردانی دنی بویل ساخته شد.

کتاب های زیادی نیز در  موررد زندگی شخصی و حرفه ای جابز نوشته شده اند، از جمله زندگی نامه عمومی جابز که در سال 2011 توسط والتر ایزاکسون نوشته شد. همچنین در سال 2012، کارن بلومنتال زندگی نامه جابز را که مربوط به دوران جوانی و بزرگسالی او بود، نوشت. در سال 2015 کتابی با عنوان “تبدیل شدن به استیو جابز” توسط برنت اشلندر و ریک تتزیلی نوشته شد.

بیماری و مرگ

در سال 2003، جابز متوجه شد که مبتلا به نوعی سرطان نادر ولی قابل درمان شده است. جابز به جای اینکه بلافاصله درمان جراحی را شروع کند، رژیم غذایی و درمان شرقی را برای درمان خود انتخاب کرد. جابز نه ماه جراحی را به تاخیر انداخت و این کار باعث عصبانیت هیئت مدیره اپل شد، چرا که می ترسیدند سهام داران با فهمیدن بیماری مدیر عامل، سهام خود را بفروشند. سرانجام جابز در سال 2004  عمل جراحی موفقی برای حذف تومور پانکراس انجام داد.

شایان ذکر است که در سال های بعد او خبرهای اندکی درباره ی سلامتی خود منتشر کرد، ولی شنیده ها حاکی از این بود که مشکلات سلامتی او ادامه دارد. استیو جابز در آگوست سال 2011 از مدیر عاملی شرکت اپل استعفا داد و سمت خود را به کوک اعطا کرد و در ماه اکتبر همان سال از دنیا رفت.

جف بیزوس، پیشگام تجارت الکترونیک و کارآفرین در 12 ژانویه ی سال 1964 در آلبوکرک واقع در نیومکزیکو به دنیا آمد.  بیزوس با علاقه ای که به الکترونیک و کامپیوتر داشت، وارد رشته ی مهندسی برق در دانشگاه پرینستون شد. جف بیزوس پس از فارغ التحصیل شدن از رشته ی علوم کامپیوتر و مهندسی برق، وارد وال استریت شد و در سال 1990 وقتی تنها 26 سال سن داشت، به عنوان جوان ترین معاون ارشد در شرکت سرمایه گذاری D.E منصوب شد. جف پس از چهارسال، شغل سراسر سود خود را رها کرد تا کسب و کار خودش را راه بیندازد.  هدف او از راه اندازی آمازون، ایجاد یک کتابخانه ی مجازی برای علاقه مندان به مطالعه بود. بیزوس در سال 2013 توانست واشنگتن پست را به ارزش 250 میلیون دلار خریداری کند و به این ترتیب بود که در رده ی بزرگترین ثروتمندان جهان قرار گرفت.

دوران کودکی و نوجوانی جف بیزوس

جف بیزوس در 12 ژانویه ی سال 1964 و در آلبوکرک واقع در نیومکزیکو به دنیا آمد. مادر وی ژاکلین جورجنسون و پدر واقعی او تد جورجنسون بوده است. جورجنسون ها تنها 1 سال با یکدیگر زندگی کردند و زمانی که جف بیزوس تنها 4 ساله داشت، مادرش با جدا شدن از تد به زندگی زناشویی با تد خاتمه داد. دیری نگذشت که ژاکلین با ازدواج با مایک بیزوس که یک مهاجر کوبایی بود، زندگی مشترک جدیدی را آغاز کرد.

زمانی که جف تنها یک کودک کم سن و سال بود، علاقه ی بسیار زیادی به فهم نحوه ی کار دستگاه های مختلف نشان می داد. همین علاقه ی سرشار جف به باز کردن و دستکاری اشیای الکترونیکی، پدر و مادرش را بر آن داشت که گاراژ خانه  ی خود را تبدیل به آزمایشگاه الکترونیکی کنند تا از این طریق کنجاوی های جف پاسخ داده شود. زمانی که جف در دوران نوجوانی خود به سر می برد، با خانواده اش به میامی مهاجرت کردند و آن جا بود که جف بیزوس به دلیل علاقه ی وافر به الکترونیک و اتصالات منطقی بوردهای الکترونیکی به رشته ی علوم کامیپوتر و مهندسی برق وارد شد. جف پس از گذراندن موفق دوران دبیرستان، اولین کسب و کار خود را راه اندازی کرد. وی کمپ تابستانه ای برای دانش آموزان پایه های چهارم، پنجم و ششم راه انداخت و آن را “موسسه ی رویا” نام گذاری کرد.

جف بیزوس در کودکی

جف بیزوس با وارد شدن به رشته ی کامپیوتر در دانشگاه پرینستون، به دنبال علاقه ی اصلی خود رفت و در سال 1986 با درجه ی لیسانس در رشته ی علوم کامپیوتر و مهندسی برق از این دانشگاه فارغ التحصیل شد. جف پس از فارغ التحصیلی در شرکت های مختلفی از جمله وال استریت، فیتل، بنکرز تراست و شرکت سرمایه گذاری D.E Shaw کار کرد.  او پس از استخدام در شرکت D.E Shaw با همسرش مکنزی آشنا شد و در همان زمان هم به عنوان جوان ترین مدیر ارشد شرکت منصوب شد.

بیزوس دارای شمِّ مالی بسیار خوبی بود و به همین دلیل هم تصمیم گرفت کار پرسودی را که به آن مشغول بود، رها کند و به دنبال کشف و پایه گذاری شرکتی ثروتمند رویاهایش یعنی “آمازون” برود. پیرو همین تصمیم بود که جف بیزوس در سال 1994 شغل خود در شرکت D.E Shaw را رها کرد و به سیاتل نقل مکان کرد و با استفاده از پتانسیل استفاده نشده اینترنت و بازارهای اینترنتی در آن اقلیم، شروع به پایه ریزی یک کتابخانه آنلاین کرد.

پایه گذاری و راه اندازی آمازون دات کام

بیزوس شرکت نوپای خود را دریک گاراژ راه اندازی کرد و به همراه چند کارمند شروع به توسعه ی نرم افزاری کرد که پایه و اساس سایت قدرتمند آمازون را تشکیل می داد. پس از اضافه شدن چند کارمند جدید، بیزوس محیط کار خود را از گاراژ به دو اتاق گسترش داد و در نهایت سایت تست را پایه گذاشت.  پس از آن که جف 300 نفر از دوستان خود را برای تست نهایی سایتش دعوت کرد،  سایت فروش آنلاین کتاب را با نام “آمازون” که رودی روان در جنوب آمریکا است، راه اندازی کرد. به این ترتیب بود که آمازون در 16م جولای سال 1995 برای اولین بار روی وب قابل دسترس شد.

موفقیت آمازون از همان روزهای اولیه پایه گذاری اش، مشهود بود به طوری که آمازون بدون تبلیغات و تنها در یک ماه توانست چندین کتاب را در ایالات متحده ی آمریکا و در 45 کشور خارجی به فروش برساند. روند موفقیت برای آمازون ادامه داشت و تنها پس از دو ماه از راه اندازی سایت، آمازون به فروش 20 هزار دلاری در هفته رسید.  در واقع آمازون به سرعت رشد می کرد و این رشد چشم گیر طفلی نوپا در عرصه ی کسب و کار الکترونیکی، تمامی خالقان و رقیبان آمازون را شگفت زده کرده بود.

آمازون در سال 1997 به سهامی عام تبدیل شد و تبدیل به نمونه ای موفق برای تحلیلگران کسب و کارهای الکترونیکی شد. تحلیلگران با بررسی آمازون سعی بر آن داشتند تا متوجه شوند که چطور خرده فروشی ها می توانند از بستر اینترنت برای بهتر شدن فروش خود استفاده کنند. دو سال بعد از راه اندازی موفق سایت آمازون، این ساین جوان نه تنها با موفقیت هرچه تمام تر به راه خود ادامه می داد بلکه تبدیل به پیشرو و پیشگام تجارت الکترونیک و مثالی موفق برای تمامی خواسته ها از یک سایت فروش الکترونیکی شده بود.

بیزوس با پیشنهاد فروش سی دی و ویدیو در سایت که حول و حوش سالهای 1998 صورت گرفت و پس از آن با اضافه کردن لباس، لوازم الکترونیکی، اسباب بازی و … توانست خرده فروشی های بسیاری را در فروش خود مشارکت دهد.  بین سالهای 2000 تا 2010 و تنها در یک دهه از آغاز به کار آمازون و درحالی که بسیاری از سایت های فروشگاهی روی وب ورشکسته می شدند و ضرردهی داشتند، آمازون توانست ارزش نقدی خود را از 510 هزار دلار به 17 میلیارد دلار در سال 2011 برساند.

جف بیزوس در جوانی

در سال 2006 آمازون ویدیویی را منتشر کرد که در آن خبر از راه اندازی سرویس های بر مبنای تقاضای مشتریان می داد. این سرویس ها با نام آنباکس آمازون و روی TiVo معرفی شدند. این سرویس بعدها با نام “ویدیوی فوری آمازون” نام گذاری شدند. در سال 2007 آمازون، محصول منحصر به فرد خود یعنی کیندل را روانه ی بازار کرد . کیندل یک کتابخوان دیجیتال دستی است که به کاربران اجازه ی خرید، دانلود، ذخیره و خواندن کتاب ها را روی یک پد الکترونیکی می دهد. همان سال بود که جف بیزوس، سرمایه گذاری خود روی Origin Blue  را که یک شرکت هوافضای مستقر در سیاتل است، اعلام کرد.  این شرکت برخی از خدمات هوافضایی را به کاربران خود ارائه می دهد.

بیزوس در سال 2011 و با معرفی کیندل فایر، ورود خود را به عرصه تبلت اعلام کرد. در ابتدای سپتامپبر همان سال، آمازون کیندل فایر اچ دی را معرفی کرد. این کیندل تبلتی از نسل دوم تبلت های آمازون بود که قرار بود از نظر قیمتی با آیپد اپل رقابت کند و بازار آن را بگیرد.  بیزوس در معرفی کیندل فایر اچ دی و در رقابت با آیپد اپل گفت: “ما بهترین تبلت را به قیمتی بسیار بالا تولید نکرده ایم در واقع بهترین تبلت را با بهترین قیمت ممکن تولید کرده ایم.”

خرید واشنگتن پست

بیزوس، در 5 آگوست سال 2013، واشنگتن پست را به همراه تمامی شرکت های تابعه آن و به مبلغ 250 میلیون دلار خریداری کرد. با خرید واشنگتن پست، آخرین وارثان پست که نسل چهارم وارثان این نشریه عظیم بودند، حیات و ممات شرکت را به دست جف بیزوس سپردند. اخرین وراث شرکت پست شامل خانواده گراهام متشکل از دونالد E گراهام، رئیس و مدیر اجرایی این شرکت و خواهرش کاترین ویموث بودند.

گراهام در صحبتی که در مورد انتقال امتیاز واشنگتن پست به جف بیزوس داشته است گفت: “ما واشنگتن پست را منتقل می کنیم به این امید که نجات پیدا کند، در واقع از فروش واشنگتن پست انتظاری بیشتر از نجات یافتن آن را داریم. مطمئن نیستیم که با این کار موفق خواهیم شد؛ اما آن چیزی که مسلم است آن است که شانس موفقیت بیزوس در نجات واشنگتن پست بسیار بیشتر از شانس ما است!”

جف بیزوس هم در این رابطه گفته بود که هدفش از خرید واشنگتن پست این نیست که ارزش سهام این شرکت را بیشتر کند؛ بلکه هدف این است که واشنگتن پست زنده بماند.  او گفته بود که اینترنت باعث شده است چرخه ی ارسال و دریافت خبرها توسط مردم تسریع و تسهیل شود.  اینترنت باعث شده بود که اخبار از منابع موثق تری نقل شوند و هزینه ی جمع آوری و انتشار خبرها به شدت کاهش پیدا کند. جف گفته بود که می داند راهی که پس از خرید واشنگتن پست در پیش رو دارد اصلا راه ساده و اسانی برای پیمودن نیست و او برای نجات این راوی پیر می بایست خلاقیت و تجربه را با یکدیگر در هم می آمیخت. حالا دیگر مشتریانجف بیزوس کسانی بودند که سیاست، کسب و کار، موضوعات ورزشی، مسائل اجتماعی و دولتی، خیریه ها و … برایشان اهمیت داشت و باید به خواسته و علایق آنها توجه می شد. جف بیزوس با خرید واشنگتن پست خود را برای رقابت در فضایی آماده می کرد که نیاز به خبرگی و خلاقیت وافری داشت و او امیدوار بود که بتواند هر آنچه واشنگتن پست برای احیا نیاز دارد، به آن بدهد.

پرایم ایر و استودیوهای آمازون

با آغاز سال 2013، جف بیزوس کار پژوهشی خود را بر روی طرح جدیدی با نام ” Amazon Prime Air “ آغاز کرد. این پروژه در اصل حذف انسان ها از برخی فرآیندهای کاری تعریف شده در آمازون بود. طرح شامل استفاده از تعدادی ماشین آلات با کنترل از راه دور می شد که بدون نیاز به دخالت انسان، می توانستند تمامی وظایف محوله به یک نیروی انسانی را برای تحویل کالا به مشتری به انجام برسانند.  پرایم ایرهای آمازون شامل پرنده های الکترونیکی می شدند که بدون سرنشین بوده و می توانست برای حمل اقلام با وزن حدود 3 کیلوگرم و تا فاصله ی حدود 16 کیلومتری از مرکز توزیع کالاهای آمازون استفاده شود. جف بیزوس ادعا کرده بود که پروژه ی پرایم ایرهای آمازون تا سال 2018 عملیاتی خواهد شد.

پرایم ایر آماوزن

یکی دیگر از کارهایی که جف بیزوس در آمازون انجام داد، ارائه ی فایر فون (File Phone) در سال 2014 بود که به دلایل عمده توفیق پیدا نکرد و تولید آن متوقف شد. همزمان با ارائه ی فایرفون آمازون، بیزوس در پروژه های فیلم سازی شرکت کرد و در سال2013 با معرفی “موتزارت در جنگل” به صورت رسمی پا به میدان گذاشت.  در سال 2015 نیز اولین فیلم آینده ی آمازون با نام Spike Lee’s Chi-Raq به نمایش درآمد. در سال 2016 بیزوس برای نمایش “فراسوی ستاره ی دنباله دار” مقابل دوربین قرار گرفت و به این ترتیب به یکی از مهم ترین و بزرگ ترین آرزوهای دوران کودکی اش جامه ی عامل پوشانید.  نام بیزوس پس از آن به عنوان یکی از ستارگان فانتری در IMDb ثبت شد.

کیندل فایر اچ دی

در جولای سال 2017، جف بیزوس با ثروتی که از آمازون به دست آورده بود، بیل گیتس را که پایه گذار مایکروسافت بود پشت سر گذاشت و بر اساس گزارش بلومبرگ به ثروتمندترین فرد جهان تبدیل شد. درواقع بیزوس با ثروتی حدود 105 میلیارد دلار ثروتمندترین انسان در تمامی ادوار تاریخ بشری است.  این ثروت تنها در طول دو ماه به 127 میلیارد دلار رسید که چیزی برابر با ثروت دو و نیم میلیون آمریکایی با سطح زندگی متوسط در آمریکا است.

آمازون و زمینه های سلامت و پزشکی کسب و کار

آمازون، برکشایر هاتوی و JPMorgan Chase در 30 ژانویه 2018 یک نشریه مطبوعاتی مشترک را منتشر کردند که در آن اعلام کردند قصد دارند منابع خود را برای تشکیل یک شرکت مراقبت بهداشتی جدید و به منظور ارائه ی سرویس به کارمندان در ایالات متحده به اشتراک بگذارند. براساس این اطلاعیه، آمازون شرکتی را پایه خواهد گذاشت که چشم اندازش ” غیرانتفاعی” خواهد بود و تلاش خواهد کرد راه هایی برای کاهش هزینه های درمان و افزایش رضایت بیماران و با تمرکز بر راه حل های فناوری پیدا کند. در واقع جف بیزوس و دوستانش به دلیل ارزشی که برای کارمندان، خانواده و سلامتی آنان قائل هستند، تصمیم به سرمایه گذاری در حوزه ای گرفته اند که شاید پیچیده ترین و پرهزینه ترین زمینه ی ممکن برای سرمایه گذاری باشد.

جف بیزوس در پایان سال گذشته علاوه بر سرمایه گذاری های جدید که بیشتر در حوزه ی سلامتی و بهداشت بوده است، تصمیم به بهبود و گسترش پایگاه داده ی مشتریان برای ارائه ی خدمات شخصی سازی شده و منحصر به فرد به آنها و نیز تلاش برای بهبود زیرساخت های فناوری آمازون گرفت تا آمازون بتواند همچنان ثروتمندترین شرکت جهان باقی بماند.

استیو در عصر انفجار و انقلاب فناوری به دنیا آمد و از همان دوران جوانی نشان داد که نبوغ زیادی در زمینه الکترونیک دارد. استعداد او در حدی بود که همزمان با اتمام تحصیلات ابتدایی اش شروع به کشیدن طرح و ساخت وسایل الکترونیکی خانگی کرد.پس از ملاقاتی که بین استیو جابز و استیو وازنیاک صورت گرفت، استیو تصمیم گرفت دست هایش را به دست جابز دهد و تمام وقت خود را وقف نوآوری در زمینه الکترونیک کند. آن دو دست به دست هم دادند و دنیای کامپیوترهای شخصی را متحول کردند. دو استیو به کمک هم اپل را تبدیل به یکی از ارزشمندترین کمپانی های الکترونیک دنیا کردند. پس از مدتی که از کار کردن وازنیاک در بخش مهندسی اپل می گذشت، جابز به قسمت بازاریابی اپل منتقل شد. در همین زمان بود که وازنیاک به تنهایی و بدون کمک هیچ کس دیگری کامپوترهای اپل I و اپل II را ساخت. وازنیاک تا پایان سال 1970 کامپوترهای اپل I و اپل II را اختراع کرده بود.

وازنیاک دارای 4 پتنت ثبت اختراع به نام خودش و چندین پژوهش و اختراع دیگر در زمینه الکترونیک است. وی اولین ریموت کنترل قابل برنامه ریزی در جهان را ساخته است. اختراع دیگر وازنیاک GPS بدون سیم (وایرلس) است. وازنیاک چه در طول دوران پژوهش و مهندسی خود در شرکت اپل و چه پس از خروج از اپل، جوایز بسیاری را از آن خود کرد. بیشتر این جوایز به دلیل نوآوری ها و دید بسیط وازنیاک به دنیای فناوری و علی الخصوص الکترونیک به وی اعطا شد. این خلاصه ای از زندگی گهربار استیو  وازنیاک بود. در ادامه تمامی دوران زندگی وی از کودکی تا به امروز را بررسی خواهیم کرد. با کوک موبایل همراه باشید.

دوران کودکی استیو وازنیاک

استیو در سن خوزه ی کالیفرنیا به دنیا آمد و والدینش نام وی را استفان گری گذاشتند. نام پدر وی جیکوب فرانسیس معروف به جری و مادرش مارگارت الاین معروف یه مارگارت کرن بود.  در واقع استیو وازنیاک یک چند رگه بود و ملیت والدین او متغلق به آلمان، ایرلندی و انگلیسی بوده است. شاید این حقیقت که استیو در عصر رونق الکترونیک به دنیا آمد را بتوان یکی از دلایل اساسی در موفقیت وی در زمینه الکترونیک دانست. او در زمان کودکی و نوجوانی خود در فضایی قرار داشت که به واقع می توان آن را فضای الکترونیکی دانست. استیو در زمان کودکی شروع به ساخت وسایل الکترونیکی کرد و به این ترتیب بود که علاقه ی وافر او به الکترونیک کمی اشباع می شد. او در دوران کودکی اش ولت متر، رادیوی جیبی، ماشین حساب و بازی های الکترونیکی ساخته بود.

در دوران کودکی و نوجوانی استیو، تحصیلات و گذراندن دروس ساده و رسمی  مدرسه و دبیرستان وی را به شدت خسته می کرده و دلیل آن هم نبوغ بالا و هوش سرشار استیو بوده است.  وی برای تحصیلات دانشگاهی خود وارد دانشگاه کلرادو شد ولی در تحصیل شکست خورد و نتوانست تحصیلات خود را تمام کند به همین دلیل وارد دانشگاه کالیفرنیا شد و در آن جا هم نتوانست خوش بدرخشد.

مسیر شغلی استیو وازنیاک

مسیر شغلی و راه درخشان آینده ی استیو زمانی رقم خورد که با جابز دیدار کرد. دیدار این دو استیو باهوش و نابغه در سال 1971 اتفاق افتاد. جابز وازنیاک را دوست داشت و از طرفی هم مثل او از مدرسه و درس و تحصیل متنفر بود. جابز می دانست که استیو خوره ی الکترونیک است و علایق مشترکی دارند به همین دلیل دوستی آنها قوت گرفت و هر دو قدم در مسیری گذاشتند که انتهای آن آیفون ها و آیپدهای امروزی قرار داشت!

این دو، دو دوست صمیمی شدند و با هم به کار در شرکت اچ پی(HP= Hewlett-Packard) که کامپیوترهای مینفریم می ساخت، مشغول شدند.  شروع به کار دو استیو در اچ پی دقیقا زمانی بود که وازنیاک از دانشگاه کالیفرنیا هم اخراج شد و  از طرفی دنیا با تقاضای فزاینده ای برای کامپیوترهای شخصی مواجه شده بود و علوم ریزپردازنده ها روز به روز بیشتر پیشرفت می کرد. مساله ی مهم دیگر در این دوره از زندگی وازنیاک مشکلات مربوط به اقتصاد بود که همه گیر شده بود و پول در اختیار مردم را به شدت کاهش داده بود.

استیو وازنیاک تا به این جا نتوانسته بود برای خود کامپیوتری بخرد و خیلی دوست داشت یک کامپیوتر شخصی داشته باشد، در نتیجه تصمیم گرفت که یکی از کامپیوترهایی را که پولدارترها داشتند برای خودش بسازد. تلاش های شبانه روزی او برای ساخت کامپیوتر شخصی به اختراع اپل I منجر شد. بی نهایت جالب است که بدانید وازنیاک تمام این کامپیوتر را خودش طراحی کرده و ساخته بود. سخت افزار، طراحی بوردهای مداری و سیستم عامل کامپیوتر ، همه و همه حاصل تلاش انفرادی استیو باهوش و نابغه بوده است.

دیری نگذشت که آوازه ی کامپیوتری که استیو ساخته بود در بازار پیچید؛ چرا که کامپیوتر استیو نسبت به تمامی کامپیوترهای موجود در بازار آن روزها، عملکرد بهتری داشت و از آنها یک سر و گردن بالاتر بود. اگر بخواهیم به صورت تاریخی به موضوع نگاه کنیم، اپل I اولین کامپیوتر خانگی در تاریخ است که می توانسته کاراکترها را روی صفحه نمایش تلویزیون نمایش دهد.

استیو وازنیاک به همراه جابز کامپیوتر اپل I را در کلوب هامبرو معرفی کردند و پس از آن اپل I مشتری پیدا کرد. جابز شروع به جذب سرمایه کرد تا وازنیاک بتواند کامپیوتر خود را ارتقا دهد و آن را بهتر از قبل کند.  مهم ترین وجه تمایز اپل I از دیگر کامپیوترهای موجود آن زمان این بود که کامپیوتر وازنیاک می توانست به سادگی و با استفاده از قابلیت های ویدویی همه چیز را مصور کند. این قابلیت دقیقا همان چیزی بود که کاربران برای استفاده آسان از کامپیوترها به آن احتیاج داشتند و دیگر کامپیوترهای بازار از آن غافل شده بودند.

آنها به جهت ارتقای کامپیوتری که استیو وازنیاک ساخته بود، شروع به فروش دارایی های شخصی خود کردند و پس از آن که پولی باقی نماند شروع به فروش بورد چاپی مدارهای اسمبل کرده کردند. دیری نگذشت که دو دوست توانستند مانیتور، وسایل الکترونیکی و بازی های کامپیوتری را نیز بفروشند. در این زمان ارزش پولی که در دست داشتند 1300 دلار آمریکا شده بود.

در ماه آوریل سال 1976، استیو وازنیاک و جابز شرکت اپل را تاسیس کردند. استیو وازنیاک در اپل هم همان سمتی را به دست آورد که در اچ پی به آن رسیده بود و معاون اپل شد. در واقع وازنیاک در اپلی که تاسیس کردند مسئول تحقیق و توسعه شده بود.

مهم ترین رقیب آن روزهای اپل I، کامپیوتر Altair 8800  بود . اپل I بیشتر برای منظور و کارکردهای مرتبط با سرگرمی طراحی و توسعه داده شده بود. در واقع اپل I دارای کارت توسعه و مانند آن چه آلتیر داشت، نبود و نمی توانست به ترمینال های کامپیوتری متصل شود و در BASIC  برنامه نویسی شود.

با معرفی کامپیوتر اپل II  و در جبران آن چه اپل I نتوانسته بود برای اپل محقق کند،  یکی از بهترین و بی نقص ترین کامپیوترهای آن دوره معرفی شد. اپل II را می توان اولین کامپیوتر با تولید انبوه و موفق جهان دانست.  در همین دوره بود که شهرت و آوازه ی شرکت اپل سر به فلک می کشید. بیشتر مهندسان سرشناس دوست داشتند به اپل ملحق شوند و به همین ترتیب در سال 1980 اپل به شرکت سهامی عام تبدیل شد و ارزش این شرکت حدود 117 میلیون دلار تخمین زده شد. داستان کامل اپل را می توانید در مقاله ی “تاریخچه اپل” بخوانید.

وازنیاک در سال 1981 از یک تصادف مهلک که بر اثر برخورد هواپیمای بدون سرنشین با وی اتفاق افتاد، جان سالم به در برد.  استیو در این حادثه تنها چند قدم تا مرگ فاصله داشت و برای بازگشت به زندگی عادی 2 سال تمام استراحت کرد.  این حادثه زمانی اتفاق افتاد که وی اسپانسری دو جشنواره فناوری را بر عهده داشت.

زمانی که وازنیاک بهتر شد و به اپل برگشت، سهام اپل به شدت رشد کرده بود و به حدود یک میلیارد دلار رسیده بود. وازنیاک باز هم به عنوان مهندس و تنها به عنوان اهرم انگیزشی اپل به این شرکت نوآور بازگشت و پس از تلاش های شبانه روزی و در سن 37 سالگی از اپل بازنشسته شد. بازنشستگی وازنیاک در سال 1987 اتفاق افتاد؛ با این حال تا به همین امروز، وازنیاک یکی از حقوق بگیران اپل است و سالیانه چیزی معادل 120 هزار دلار از اپل دریافت می کند. از طرفی وی یکی از سهامداران شرکت اپل است.

وازنیاک پس از بازنشستگی از اپل در سال 1987 شرکتی تاسیس کرد که نام آن CL 9  است.  این شرکت برای اولین بار در جهان ریموت کنترل قابل برنامه ریزی را به بازار ارائه داد. وی همچنین علاقه ی بسیار زیادی به تدریس در مدارس ابتدایی داشت؛ چرا که از نظر وی این دوره از زندگی افراد در آینده ی آنها بسیار تاثیر گذار است. وازنیاک پس از بازنشستگی از اپل، با ارسال مدرک بازنشستگی خود به مدرسه ای توانست مجوز تدریس درس کامپیوتر در پایه ی نهم را به دست آورد و به این ترتیب به آرزوی دیرین خود یعنی معلمی برسد.

در سال 2001 وازنیاک شرکت WOZ  و یا همان چرخ های زئوس را تاسیس کرد تا در آن جا GPS  های بی سیم تولید کند.  در واقع هدف وازنیاک از طراحی و ساخت جی پی اس بی سیم آن بود که مردم بدون دردسر و به راحتی بتوانند هر چیزی را که می خواهند پیدا کنند.

وازنیاک در سال 2002  به هیئت مدیره ی شبکه ی ریپکورد و دانجر پیوست . در سال 2006 بود که وازنیاک تمامی کارهایی که تا به آن روز انجام داده بود را رها کرد و به همراه الن هانکوک و جیل آملیو شرکت فناوری آکیکور را تاسیس کردند.  آکیکور یک هولدینگ فناوری بود که شرکت های با پایه ی فناوری را جذب می کرد و به آنها در توسعه طرح های مهندسی و تکنولوژیکی شان کمک می کرد.

پس از این دوره، مهندس وازنیاک دست به قلم شد و شروع به نگارش کتاب کرد.  اولین کتاب وی یک زندگینامه با نام ‘iWoz: From Computer Geek to Cult Icon: How I Invented the Personal Computer, Co-Founded Apple, and Had Fun Doing It’ شد. او این کتاب را به کمک جینا اسمیت که نویسنده ای مشهور است نگاشت و در آن گام های طی شده برای موفقیت در اپل و رمز و رازهای نگاه شادی را که به فناوری داشته است، شرح داده است.

در سال 2009، شرکت فوژن آی او او را استخدام کرد . این شرکت یک شرکت ذخیره داده و سرور است و در شهر  Salt Lake  قرار دارد. استیو در این شرکت با منصب دانشمند تراز اول شرکت استخدام شد. دو سال بعد استیو یکی از اعضای تیم هیئت مدیره شد و روز اول معاملات NYSE این شرکت را، با بریدن ربان افتتاح جشن گرفت. استیو تا سال 2014 با فوژن آی او همکاری کرد و پس از آن از این شرکت جدا شد.

 در سال 2014 وی به شرکت Primary Data پیوست و به عنوان دانشمند تراز اول شرکت شروع به همکاری کرد. این شرکت را مدیران اجرایی قبلی فوژن آی او همچون لانس اسمیت، ریک وایت و دیوید فلاین راه انداخته اند و زمینه ی کاری آنها هم داده و مسائل مرتبط با داده های الکترونیکی است.

کارهای عمده و تاثیرگذار استیو وازنیاک

استیو یکی از بنیانگذران شرکت کامپیوتری اپل بود و به تنهایی مسئولیت ساخت و توسعه ی دو کامپیوتر Apple I , Apple II  را بر عهده داشت. او به عنوان مهندس در اپل کار می کرد و چهار اختراع عمده او شامل “میکروکامپیوتر با صفحه نمایش ویدیویی“، “کنترلر دیسک های مگنتی، ریکوردرها و …“،  “دستگاهی برای کنترل دیجیتالی رنگ PAL ” و “مولد با کنترل دیجیتالی برای تولید سیگنال رنگی برای استفاده با صفحه نمایش” است.

جوایز و دستاوردهایاستیو وازنیاک

• کسب جایزه ی ACM Grace Murray Hopper در سال 1979
• کسب مدال و نشان ملی فناوری به همراه استیو جابز در سال 1985
• کسب عنوان دکترای افتخاری کامپیوتر از دانشگاه کلرادو در سال 1989
• درج نام در موزه ی تاریخ کامپیوتر در سال 1997
• ورود نام استیو وازنیاک به تالار مشاهیر ملی اختراعات در سال 2000
• کسب هفتمین دوره از جوایز هنیز برای فناوری ، اقتصاد و اشتغال در سال 2001
• کاندیدای دریافت جایزه ی علمی آیزاک آسیموف توسط انجمن انسانی آمریکا

• کسب مدرک دکترای افتخاری از دانشگاه های متعدد در سرتاسر دنیا که شامل: دانشگاه کرتینگ، دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی، دانشگاه نوا جنوب شرقی، دانشگاه ایالتی میشیگان، دانشگاه سانتا کلارا، دانشگاه کامیلو خوزه سلتا در مادرید، دانشگاه ملی نینجنیریا در لیما، دانشگاه کنکوردیا در مونترال کانادا و دانشگاه ESPOL در اکوادور می باشند.
• دریافت جایزه ی جهانی رییس جمهور ارمنستان برای کمک وافر به بشریت از طریق فناوری در سال 2011
• کسب مدال 66 ام هوور در سال 2014
• در سال 2017 نیز شرکت Richtopia بریتانیا، نام Wozniak را در لیست 18 از 200 کارآفرین برتر اجتماعی فهرست کرد.

زندگی و علایق شخصی استیو وازنیاک

• او در لوس گاتوس، کالیفرنیا زندگی می کند.
• در حال حاضر، او با جانت هیل ازدواج کرده و سه فرزند از ازدواج قبلی خود دارد.

• او معتقد به خدا است.
• او یکی از اهداکنندگان مهم و موفق موزه کشف کودکان سن خوزه است و برای نشان دادن سهم برجسته ای که وی در علم کامپیوتر و فناوری های مرتبط با آن داشته است، خیابان مقابل موزه به افتخار او Woz Way نامگذاری شده است.
• وازنیاک که یکی از بنیانگذاران Apple Computer Inc بود، در سال 1986 پس از اخراج از اپل، مدرک کارشناسی خود را در زمینه علوم رایانه و مهندسی برق از دانشگاه دریافت کرد.

خلاصه اینکه

استیو وازنیاک با نام مستعار واز شناخته می شود همچنین او را با نام استفان گری وازنیاک نیز می شناسند. شهرت استیو وازنیاک بیشتر به دلیل پایه گذاری شرکت اپل است. وی اصالتی آمریکایی دارد و در یازدهم اوت سال 1950 در سن خوزه ی کالیفرنیا به دنیا آمده است. نام مادر وی مارگارت کرن و نام پدرش جری وازنیاک بوده است. استیو در حال حاضر 67 سال سن دارد و در کالیفرنیا زندگی می کند. تیپ شخصیتی او ENTP است. در مورد قد و قواره او هم خوب است بدانید که قد استیو 175 سانتی متر است. نت ورث(ارزش خالص) استیو وازنیاک در سال 2017 حدود 100 میلیون دلار آمریکا تخمین زده شده است. اختراعات وی شامل کامپوترهای اپل I و اپل II است.

ایلان ماسک کیست؟

ایلان ماسک در سال 1971 در آفریقا جنوبی متولد شده است. وی در اواخر دهه 30 زندگی خود با فروش اولین استارت آپ خود Zip2 به شرکت Compaq میلیونر شد و به ثروت هنگفتی رسید  و سپس با تاسیس X.com که بعدها به PayPal تغییر نام داد، موفقیت بیشتری کسب کرد. ماسک در سال 2002 اسپیس ایکس و در سال 2003 تسلا موتورز را راه اندازی کرد و با پرتاب اولین فضاپیما به ایستگاه فضایی بین المللی با کاربرد حمل و نقل تجاری به عنوان اولین شرکت خصوصی هوافضا در سر تیتر خبر های دنیا قرار گرفت. ایلان ماسک با خرید SolarCity در سال 2016 رزومه خود را درخشان تر از سابق کرد و به عنوان مشاور دونالد ترامپ جایگاه خود را به عنوان یک رهبر در عرصه صنعت و کارآفرینی تثبیت کرد.

نبوغ در دوران جوانی:

ایلان ماسک سال 1971 در آفریقا جنوبی متولد شد. مادر ایلان کانادایی و پدرش اهل آفریقا جنوبی است و دوران کودکی خود را در کنار برادر و خواهر خود سپری کرد. ایلان در 10 سالگی علاقه خود را به کامپیوتر پیدا کرد و در همین هنگام مادر و پدرش از یکدیگر جدا شدند. با خود فکر می کرد که چگونه می توان برنامه نویسی کرد و بعد از تلاش ها بسیار و یادگیری در 12 سالگی اولین برنامه نویسی خود را تجربه کرد که یک بازی کامپیوتری به نام Blastar بوده است. در 17 سالگی برای فرار و پرهیز از خدمت اجباری نظامی در آفریقای جنوبی به کانادا مهاجرت کرد و در دانشگاه Queen’s university مشغول به تحصیل شد. اما در سال 1992 برای تحصیل در رشته کسب و کار و فیزیک به دانشگاه پنسیلوانیا رفت و سپس برای ادامه تحصیل دکتری در رشته فیزیک انرژی به دانشگاه استنفرد رفت. ورود ایلان به کالیفرنیا برای ادامه تحصیل همزمان با شیوع اینترنت بود و به دلیل تحصیل در رشته اقتصاد توانست پتانسیل اقتصادی و کسب و کاری اینترنت را درک کند. ایلان ماسک تغیر و تحول پیش رو را پیشبینی کرد!! آنقدر به کسب و کار در اینترنت ایمان داشت که 2 روز از ورودش به استنفرد نمی گذشت که از آنجا برای کار تمام وقت بر روی استارت آپ خود، انصراف داد.

اولین شرکت ایلان به نام Zip2  است که کاربرد آن راهنمای آنلاین شهری و سپس وظیفه تولید محتوا را برای سایت های تازه تاسیس The New York Times و Chicago tribune را به عهده داشته است. در سال 1999 کمپانی Compaq این شرکت را با قیمت 307 میلیون دلار خریداری کرد.

ایلان ماسک مردی خستگی ناپذیر:

در سال 1999 ایلان دومین شرکت خود x.com را تاسیس کرد. این شرکت در زمینه اقتصادی و پرداخت مالی به صورت آنلاین فعالیت داشته است و در اکتبر 2002 این شرکت توسط e-bay به مبلغ خریداری شد و اسم آن به PayPal تغیر کرد. هنوز 11 درصد از سهام شرکت PayPal به نام ایلان ماسک می باشد.

ایلان ماسک هیچ وقت از تلاش دست بر نداشت و به صورت خستگی ناپذیر مسیر پیشرفت خود را ادامه داد. ایلان سومین شرکت خود را تحت عنوان SpaceX در سال 2002 تاسیس کرد. این شرکت با هدف تجاری سازی سفر های فضایی و توسعه تکنولوژی در این صنعت تشکیل گردید. در سال 2008 شرکت ناسا مدیریت انتقال ایستگاه فضایی بین المللی که در آینده قرار است میزبان فضانوردان زیادی باشد را به این شرکت محول کرد.

تغییر تحول تجربه سفر و آینده مسافرت انسان ها و همچنین پتانسیل بالا سفرهای هوافضا در این تغییر تحولات به علاقه ایلان تبدیل شده بود و برای همین بنیاد ماسک را با هدف تحقیق توسعه در زمینه سفر های فضایی و همچنین انرژی های پاک و تجدید پذیر تاسیس کرد.

تسلا موتورز

شرکت دیگر ایلان ماسک تسلا موتورز می باشد. هدف تسلا موتورز ساخت ماشین های الکتریکی کم مصرف با عرضه عمده به بازار است و بعد از 5 سال از تشکیل این مجموعه در سال 2008 اولین محصول خود را به بازار عرضه کرد. Roadster  اولین محصول تسلا موتورز ماشینی اسپرت است که از 0 تا 60 را در مدت زمان 3.7 ثانیه طی خواهد کرد و باطری لیتیمی آن اجازه می دهد با یک بار شارژ 250 مایل را طی کنید. با در اختیار گرفتن سهام تسلا موتورز توسط شرکت Daimler( شرکت تولید کننده مرسدس بنز ) و با همکاری تویوتا عرضه عمده ماشین های Roadster در سال 2010 شروع کرد. در سال 2013 تسلا مدل S این ماشین را عرضه کرد. مدل S ماشین Roadster اولین وسیله حمل و نقل برقی است که می تواند با یک بار شارژ 265 مایل را طی کند و از دید مجله معتبر Motor Trend magazine به عنوان بهترین ماشین سال 2013 معرفی شد. این شرکت ماشین سازی در سال 2017 با معرفی کامیون های برقی خود انقلاب بزرگی را در صنعت حمل و نقل سنگین نوید داد. این کامیون ها که عرضه عمده آن ها در سال 2019 انجام می شود با یک بار شارژ می توانند مسافت 500 مایل را طی کنند. ایلان ماسک مدل جدید ماشین برقی Roadster را نیز معرفی کرد. این ماشین یکی از سریعترین ماشین های دنیا خواهد بود که سرعت 0 تا 60 را در 1.9 ثانیه پر می کند و طراحی مدرن و اسپرتی دارد.

تحول در سفر های فضایی

اسپیس ایکس در سال 2012 با ارسال فضاپیما Falcon 9 به ایستگاه فضایی بین المللی تاریخ ساز شد. این فضاپیما محموله 1000 پندی حاوی مواد مورد نیاز فضانوردان این ایستگاه را حمل کرده و SpaceX به عنوان اولین شرکت خصوصی در زمینه هوافضا شناخته شده است که توانسته به این ایستگاه سفر کند. در سال 2013 و 2015 این شرکت با پرتاب فضاپیما Falcon 9 ماهواره هایی را با موفقیت بر روی مدار زمین جایگذاری کرد. در سال 2017 اسپیس ایکس موفقیت های خود را با پرتاب و نشاندن مجدد این فضاپیما تثبیت کرد و آینده ایی متفاوت در زمینه سفر های فضایی ترسیم کرد. یکی از اهداف اصلی این شرکت تجاری سازی سفر های فضایی بوده که روز به روز به این هدف نزدیک تر می شود.

اختراعات دیگر ایلان ماسک

ایلان فردی است که تمام سعی خود را می کند تا رویاهایش را تبدیل به واقعیت کند و با الهام از تخیلات خود توانسته است تا امروز بسیاری از ناممکن ها را ممکن کند. در سال 2013 ایلان طرحی از یکی از اختراعات خود به نام “Hyperloop” را معرفی کرد. Hyperloop شبکه ایی از تویوب هایی است که شهر های بزرگ را به یکدیگر متصل می کند. در این تویوب ها فشار هوا به حداقل می رسد و باعث می شود که سرعت این واگن ها داخل این تویوب به 700 مایل به ساعت برسد. این طرح برای جلوگیری از تاثیرات آب و هوایی در سیستم حمل و نقل می باشد و از منابع انرژی های پاک و تجدید پذیر برای تامین انرژی این طرح استفاده می شود. Hyperloop از سیستم حمل و نقلی ریلی و هوایی امن تر و ارزان تر است. ایلان ماسک اعلام کرده است که راه اندازی و بهره برداری از این سیستم حمل و نقلی حداقل 7 الا 10 سال زمان می برد.

علاقه بسیار ایلان ماسک در زمینه هوش مصنوعی باعث شده است تا در این حوزه نیز سرمایه گذاری کند و موسسه تحقیقاتی OpenAI را در اواخر 2015 تاسیس کرد. هدف این موسسه تحقیق و توسعه هوش مصنوعی در زمینه کمک رسانی به انسان است و در سال 2017 بر روی تکنولوژی به نام Neuralink نیز سرمایه گذاری کرد که این تکنولوژی با اتصال دستگاهی به عصب های مغز این امکان را می دهد تا بتواند به کامپیوتر متصل شود و آن را کنترل کند.

سال 2016 ایلان ماسک شرکت SolarCity  را به مبلغ 2.6 میلیارد دلار برای هدف ادغام با تسلا موتورز خریداری کرد. SolarCity شرکتی با هدف تولید پنل های خورشیدی و استفاده از این پنل ها برای تولید و ذخیره برق است. تسلا برای ماشین های برقی خود جایگاه های شارژی را طراحی کرده است که با ادغام این 2 شرکت در نظر دارد با استفاده از انرژی خورشیدی تولید برق را انجام دهد و با برند تسلا موتورز از این ذخایر برقی برای ماشین های خود استفاده کند.

خلاصه این که:

” سرعت بخشیدن به حمل و نقل و استفاده از انرژی های پاک و تجدید پذیر برای کمک به بشریت و ساخت جهانی بهتر و رشد تمدن و در نتیجه ایجاد صد ها و هزاران شغل جدید برای آینده ایی بهتر”

ایلان ماسک در توضیح اهداف خود این سخنان را بیان کرده است. اهداف بلند بالای این کارافرین تا حد ممکن به واقعیت پیوسته است و با روحیه خستگی ناپذیر خود این راه را ادامه می دهد هرچند نوآوری و خلاقیت این نابغه جوان را نیز نباید دست کم گرفت و با طرح ها و اختراعات خود طرفداران تکنولوژی را شگفت زده می کند. به هر حال ما منتظر پروژه ها و طرح های بیشتر از این نابغه کارآفرین هستیم.