حمید نقیبی حمید نقیبی

تئوری تعمیرات موبایل (قطعات SMD)

آموزش تئوری تعمیرات موبایل(قطعات SMD)

آموزش تئوری تعمیرات موبایل(قطعات SMD)

خازن: معیاری برای توانایی نگهداری و ذخیره سازی ولتاژ را ظرفیت خازن می باشد ،به این معنی که چه مقدار ولتاژ یک خازن، قادر به نگهداری انرژی الکتریکی است. ظرفیت خازن را با فاراد (F) نشان میدهند ، یک فاراد واحد بزرگی است، معمولا خازنهای استفاده شده در موبایل با ظرفیت های µF ، nF ، Fɲ میباشند،البته مقدار ولتاژ قابل تحمل خازن نیز اهمیت دارد. مثلا خازن ɲF 56 (خازن دوربین آیفون است ) که ولتاژ تا  ۶.۳ ولت را میتواند تحمل کند.

انواع خازنهای مورد استفاده در موبایل معمولا از مدل خازن سرامیکی و تانتالیومی هستند.

 تئوری تعمیرات موبایل

خازن سرامیکی:این مدل خازنها قطبی نیستند (قطب مثبت و منفی ندارند) معمولا به رنگهای کرم ، قهوه ای و طوسی در مدارات موبایل استفاده می شوند.دی الکتریک این خازنها از جنس سرامیک میباشد، ضعف این خازنها حساسیتشان به دما است ودر صورت افزایش دما ظرفیت خازن تغییر میکند که همین امر باعث تغییر در عملکرد موبایل میشود، در کل این خازنها زیاد خراب میشوند. بیشترین کاربرد این خازن در موبایل به عنوان نویزگیر است.
روش تست:برای آزمایش این نوع خازنها ابتدا مولتی متر را روی حالت بازر میگذاریم،پراب ها را دو سر خازن میگذاریم(جهت آن مهم نیست) ، اگر بوق نزد خازن سرامیکی سالم است. در صورت خرابی اتصال میشود و یکسره صدای بوق می آید.

خازن تانتالیومی: این نوع خازنها از نوع قطبی هستند (یعنی دارای قطب مثبت و منفی است). اکثرا به رنگ زرد با یک نوار قهوه ای که معرف قطب مثبت است می باشند، نوع دیگری از این خازنها به رنگ قرمز یا نارنجی است،که پایه مثبت آن به وسیله یک زائده مشخص شده ، در مدلهای دیگر از خازنهای تانتالیومی به رنگ سفید-مشکی هستند که طرف سفید پایه مثبت را مشخص میکند.
روش تست: برای آزمایش ابتدا باید خازن را تخلیه کنیم ، برای این کار به وسیله یک سیم لاکی آن را به دو سر خازن وصل میکنیم تا هیچ انرژی الکتریکی در خازن موجود نباشد و خازن تخلیه می شود، مولتی متر را روی دامنه اهم تنظیم میکنیم ، پراپ مثبت و منفی  را براساس جهت مشخص شده روی خازن به دو سر آن میگذاریم، مقاومت نمایشی به طور دائم در حال تغییر است تا بعد از مدتی به عدد ثابت ۱ میرسد، در این حالت سالم میباشد. برای تست بازر هم دو سر پراپ را براساس جهت وصل میکنیم لحظه ای یک صدای بوق کوتاه (صدای بیپ) شنیده میشود و بعد قطع میشود.

اگر در تست هر دو روش بالا را انحام دادید و نتیجه های مذکور رویت نشد، خازن سوخته و باید تعویض گردد.

مقاومت : این قطعه در مدارات الکتریکی باعث میشود تا الکترون کمتری از مسیر عبور کند و در برابر عبور حریان الکتریکی از خود مقاومت نشان می دهد.از مقاومت ها در مدارات موبایل برای کاهش جریان الکتریکی ، کاهش ولتاژ ورودی و خروجی در مسیر ، عملیات تقسیم ولتاژ و همچنین به عنوان محافظت از مسیر بسته به نوع کاربرد در مدار موبایل استفاده میشود. واحد اندازه گیری مقاومت اهم میباشد که با حرفΩ نمایش داده میشود.

انواع مقاومت ها:

مقاومت ثابت:اغلب به رنگ مشکی، سبز و آبی هستند،این تفاوت رنگ به خاطر تلورانس درصد خطا است.مقاومت های مشکی با تلورانس ۵% ،مقاومت های سبز یا آبی با تلورانس ۱% هستند. روش خواندن مقاومت های SMD  :

آموزش تئوری تعمیرات موبایل(قطعات SMD)3

الف. مقاومت SMDبا سه رقم : در این نوع مقاومت ها دو رقم اول را مینویسیم و به تعداد رقم سوم،جلوی آن صفر میگذاریم.در واقع دو رقم اول رقم اصلی و رقم بعدی تعداد ضریب ۱۰ میباشند. برای مثال :

۱۰۳ = ۱۰×۱۰۳ = ۱۰Ω×۱۰۰۰ =۱۰ kΩ

۲۷۰ = ۲۷×۱۰۰ = ۲۷Ω×۱۰ = ۲۷ Ω
۳۹۱ = ۳۹×۱۰۱ = ۳۹Ω×۱۰ = ۳۹۰ Ω

 ب.مقاوت SMD با چهار رقم : دراین نوع مقاومت ها نیز سه رقم اول را می نویسیم و به تعداد رقم چهارم جلوی آن صفر قرار میدهیم. برای مثال:

۱۰۰۱ = ۱۰۰ ×۱۰۱ = ۱۰۰Ω × ۱۰ = ۱kΩ
۲۵۵۲ = ۲۵۵ ×۱۰۲ = ۲۵۵Ω × ۱۰۰ = ۲۵.۵ kΩ
۴۷۰۳ = ۴۷۰ ×۱۰۳= ۴۷۰Ω × ۱۰۰۰ = ۴۷۰ kΩ

ج. مقاومت SMD با رکز عدد و رقم : در این روش،حرف اول ضریب و حرف دوم مشخص کننده مقدار تلورانس مقاومت است.

تئوری تعمیرات موبایل

 

 

جدول درصد خطای مقاومت

چنانچه مقدارعددی دارای ممیز باشد،حروف ضریب در جای ممیز قرار میگیرد،یعنی حروف محل قرارگیری ممیز میباشند.برای تفهیم بهتر به مثال های زیر توجه کنید:

R22== 0.22 Ω
۲۲k== 22kΩ
۴M4== 4.4 MΩ

دو حرف و دو رقم :

۵R6K==5.6Ω ±۱۰%
R22J == 0.22Ω ± ۵%
۲۲KM == 22KΩ ± ۲۰%
۴M4M == 4.4MΩ ± ۲۰%

روش تست : برای تست مقاومت های ثابت ، اگر مقدار را بدانیم که با یک تلورانس ۱۰% می توان از صحت آن اطمینان حاصل کرد، اگر مقدار عددی آن را نداریم پراپ را دو سر مقاومت میگذاریم ، بعد از آن جهت پراپ ها را بر عکس میکنم عددی که در دو حالت به ما نمایش می دهد باید یکسان باشد،مثلا یک مقاومت ۱۰۰Ω با تلورانس ۱۰% باید عدد نمایشی بین ۹۰ الی ۱۱۰ باشد. در صورتی که اعداد مشابه نمایش داده نشد ویا عدد ۱ را مولتی متر نشان داد، برای اطمینان بیشتر باید مقدار ظرفیت مقاومت مولتی متر را افزایش بدهیم ولی اگرهمچنان جواب نگرفتیم مقومت خراب است.

مقاومت فیوزی:در ساختمان داخلی این نوع مقاومت ها یک رشته سیم نازک وجود دارد که اگر جریان عبوری از آن بیش از حد مقدار مقاومت آن باشد،مانند یک فیوز عمل کرده و رشته سیم پاره میشودو باعث جلوگیری از عبور جریان در مسیر بعد از خودش میشود. این مقاومت ها به صورت سری در مدار نصب میشود. معمولا به رنگ مشکی هستند و کمی بزرگتر از مقاومت های ثابت SMDهستند و مقدار مقاومتشان روی آن نوشته شده است. برای مثال مقاومت فیوزی F2000 که به صورت سری در مسیر شارژ نوکیا قرار دارد که اگر جریان بالاتر از حد تحمل به آن وارد شود،دیگر گوشی شارژ نمی شود.انواع مقاومت های فیوزی که در مدارات موبایل استفاده میشود R22 ,R27,K , R100  در برخی از بردهای موبایل نیز با عدد ۰ و یا ۰۰۰ نیز نمایش داده میشود.

مقاومت های متغیر:این گونه از مقاومت ها مقدر آن ثابت نیست و عوامل مختلف محیطی و فیزیکی باعث تغییر مقدار مقاومت آن میشود.انواع مقاومت های متغیر بسته به نوع استفاده آنها:

پتانسیومتر:این مقاومت ها یک ولووم به صورت دستی دارند که باعث افزایش یا کاهش مقاومت آن می شوند،که البته استفاده این گونه از مقاومت ها  منسوخ شده است

وریستور:(VDR)این گونه از مقاومت ها با ولتاژ دریافتی تغییر میکنند و مقدار مقاومتشان به مقدار ولتاژ ورودی بستگی دارد.یعنی در اثر افزایش ولتاژ بیش از حد مجاز ، چون به صورت موازی در مسیر مدار است مقدار مقاومت آن کاهش  پیدا میکند و مقدار ولتاژ اضافی را به زمین منتقل میکند تا به قطعات دیگرآسیب نرسد.

معمولا به رنگ خاکستری تیره است و در حالت سالم در حدود ۵۰KΩ مقاومت دارد.بیشترین استفاده در مسیر مدارات بلندگو، میکروفن، کلید خاموش/روشن، بازر،شارژ، صفحه کلید، مسیر باطری را دارد. چون جنبه محافظتی دارد و به صورت موازی است میتواندر صورت خرابی جای آن سیم کشید ولی جنبه حافظت آن حذف میشود.بسیار به آب و رطوبت حساس اند و در گوشی های آبخورده باید حذف شوند.در صورت خرابی اتصال کوتاه می شوند و در تست بازر مولتی متر فقط صدای بوق شنیده می شوند.

ترمیستور:(PTC , NTC ) مقدار این نوع مقاومت ها نسبت به حرارت تغییر میکند،مقاومت NTC با افزایش دمای محیط یا برد مقاومتشان کم میشود و جنبه محافظتی از سایر قسمت ها در مقابل افزایش دما را دارند. یکی از علتهای عدم شارژ ،گوشی شارژ نکند ، یا گوشی داخل شارژ باشد و فرمان Low Battery بدهد، یا برای اندازه گیری دمای باطری هنگام شارژ،یا فرمان افزایش دما و خاموشی گوشی همگی از وظایف یا علل خرابی این مقاومت است،برای تست آن ابتدا مقدار  مقاومت را اندازه گیری میکنیم سپس به مقاومت حرارت میدهیم و دوباره اندازه گیری میکنیم،باید در این حالت مقاومت تغییر کرده باشد در غیر این صورت مقاومت خراب است.

مقاومت LDR (فتورزیستور) :مقاومت متغیری است که مقدار آن تابع نر محیط است. در مدارات موبایل به عنوان حسگر نور به کار میروند،معمولا این مقاومت ها در مسیر نور پس زمینه یا فلاش دوربین، ویا در گوشی های هوشمند به عنوان حسگر نور (light sensor) استفاده میشوند. به رنگهای قرمز،سفید،سبز وآبی در صفحه نمایش و سایر قسمت های برد استفاده میشود.

مقاومت MDR:وابسته به میدان مغناطیسی هستند،که معمولا در گوشی های تاشو هنگام بسته شدن گوشی و خاموش شدن ال سی دی  از این نوع مقاومت ها استفاده میشود .در برنامه های قطب نما،جهت نما و قبله نما و برنامه های مشابه و همچنین کیف های فلیپ کاور از این حسگر استفاده میشود.

سلف:در واقع نوعی سیم پیچ هستند که در برابر عبور جریان مخالفت نشان می دهد وجریان خیلی زیاد باعث قطعی آن می شود.این قطعه در مدارات موبایل برای محافظت مسیر در برابر ولتاژ و جریان زیاد و همچنین نویزگیری استفاده میشود. در واقع نویزگیر مسیر عبوری جریان است که البته عبور جریان زیاد و نوسانات شدید باعث قطع شدن سلف میشود.

واحد اندازه گیری سلف هانری است و با حرف H نمایش داده میشود. معمولا ظرفیت سلف های موبایل میکروهانری یا پیکوهانری است.

انواع سلف ها براساس کارایی و رنگ :

  • سلف های مشکی رنگ ،این سلف ها بیشتر در مسیر ولتاژ و جریان بالا استفاده می شوند، در مسیر شارژ،آی سی تغذیه ، آی سی PF ومسیرهایی که به صورت مستقیم به باطری متصل اند. به همین علت بیشتر در مسیر آسیب قرار میگیرند.
  • نوع دیگری از سلف ها در مسیر های صدا(بلندگو ، میکروفن،بازر) به عنوان محافظ قطعه در مسیر قرار میگیرند. به همین دلیل در صورت خرابی می توان جای آن سیم کشید ولی حالت حفاظتی را ندارند و قطعه در معرض خرابی قرار میگیرد.
  • نوع دیگری از سلف در مدار آنتن به کار می رود.که بر اساس فرکانس عمل میکنند. که فرکانس آنها بالا است و خیلی کم خراب میشوند و جایگزین آنها دقت بالایی میخواهد.در صورت خرابی آنتن دهی گوشی با مشکل مواجه میشود و از نظر ظاهری شبیه خازن هستند.

مدل دیگری با هسته فریت هستند که به شکل مکعب یا استوانه ای هستند، اندازه آنها بزرگتر است ودر مسیر مبدل ولتاژ هستند که از خاصیت خودالقایی باعث افزایش ولتاژ استفاده می شوند.برای مثال در مدار پس زمینه گوشی ها ، یک آی سی light  و سلف قرار دارد که به کمک سلف ولتاژ ۱۰ الی ۱۸ ولت افزایش می یابد.خراب شدن سلف مدار نور پس زمینه و سلف بازر اسپیکر شایع ترین نوع خرابی ها است و خرابی آن اتصال میشود.به دلیل مهم بودن نقش این سلف ها به هیج عنوان نمیتوان جای آنها سیم کشید.

آموزش تئوری تعمیرات موبایل(قطعات SMD)20

روش تست : چون سلف از سیم تشکیل شده دارای مقاومت کمی است،در نتیجه با وصل کردن به بازر بوق می زند ودر صورت بوق نزدن خراب است. برخی از سلف ها از طریق آزمون و خطا  قابل تشخیص است یعنی اگر از نظر ظاهری سالم بود و همچنین از تست بوق علائم خرابی به ما نداد ولی چون ظرفیت آن باعث تغییر شده باید تعویض شود،معمولا سلف Light این چنین اتفاقی میوفتد.

دیود :دیود قطعه ای است قطبی که پایه مثبت آن آند و پایه منفی آن را کاتد مینامند. دیود در مدار فقط در یک جهت اجازه عبور جریان می دهد و جریان از آند وارد و از کاتد خارج می شود.اکثرا به رنگ مشکی یا خاکستری و بزرگتر از مقاومت هستند.بعضی از اوقات با یک نوار سفید رنگ روی آن وجود دارد که معرف پایه کاتد است.دیود ها به عنوان قطعات نیمه هادی هستند و دارای کمیت نیستند. مثلا V3501 مه حرف V معرف دیود ،اعداد بعدی معرفر بخش مورد استفاده است(۳۵) و شماره قطعه (۰۱).

معمولا دیود را با حرف D   یا V نمایش داده میشود.

انواع دیود:

آموزش تئوری تعمیرات موبایل(قطعات SMD)22

  1. دیود معمولی: به عنوان یکسو ساز یا کلید خودکار (سوئیچ)در مدار استفاده میشود، در مدارات تغذیه و کلید روشن / خاموش استفاده می شود
  2. دیود زنر : دیود در گوشی های موبایل به عنوان تثبیت کننده ولتاژ و قطعه محافظ در برابر اضافه ولتاژ و جریان ورودی در مدار شارژ،بلندگو ، میکروفن ، صفحه کلید، سیم کارت،هندرزفری و…. استفاده می شود.اساس کار دیود زنر در بایاس معکوس استفاده می شود.دیود های زنر در اثر جریان های مختلف ، ثابت می ماند. به همین علت به عنوان تثبیت کننده ولتاژ استفاده میشود. با حرف V یا ZD  نشان داده میشود.
  3. دیود LED (نورانی) : این دیودها نوع دیگری است که در اثر رسیدن ولتاژ به پایه های آن از خود نور ساطع می کند، برای تامین نور پس زمینه صفحه کلید و صفحه نمایش LCD و Back Light  و نور علامات شارژ و… استفاده میشود.

تست دیود:برای تست دیود ابتدا از نظر ظاهری بررسی میکنیم و پس از آن مولتی متر را روی تست دیود میگذاریم باید از یک جهت OL یا ۱ یا چیزی نمایش ندهد و از طرف دیگر باید عددی بین ۲۰۰ تا ۱۲۰۰ نشان دهد.دیود زنر هم به همین صورت است.برای آزمایش دیود LED از منبع معادل ۱.۵ ولت به آن اعمال میکنیم در ضدرت درست بودن  LED  روشن میشود.

بسته دیودی:به علت استفاده زیاد از دیودها آنها را در یک بسته دیودی که معمولا به صورت آی سی های پنج تا شش پایه که شامل چند دیود است. بسته های دیودی معمولا برای حفاظت مدار در برابر نوسانات ولتاژ و جریان در بعضی از گوشی ها و در مداراتی مثل مدار شارژ ، هندزفری ، میکروفن و سیم کارت استفاده می شود.مثلا سامسونگ در مسیر شارژ در بسته دیودی شش پایه در برابر اضافه ولتاژ و تثبیت ولتاژ استفاده میشود.

ترانزیستور:ساختمان داخلی آن از دو دیود استفاده شده است،که دارای سه پایه بیس(B) و امیتر(E) و کلکتور(C)هستند، بعضی از آنها پایه چهارم هم دارند که به منظور خنک کننده و دفع نویز هستند و از بقیه پایه ها بزرگتر هستند. معمولا به رنگ مشکی یا خاکستری هستند.به عنوان تثبیت کننده و راه انداز جریان و سوئیچ کننده استفاده می شود. معمولا با حرف V یا Q نمایش داده میشوند.

آموزش-تئوری-تعمیرات-موبایل(قطعات-SMD)26

روش تست: برای تست در حالت آزمایش دیود مولتی متر قرار میگیرد و هر کدام پایه ها نسبت به دو پایه دیگر جریان عبور داد و نمایش عدد داشت پایه بیس (B) و هرکدام نسبت به دیگری عدد بزرگتری داشت امیتر(E) و پایه دیگری کالکتور (C) است.در یک ترانزیستور سالم پایه بیس اگر به دو پایه دیگر راه بدهد مقاومتی بین ۲۰۰ تا ۷۵۰  اهم از خود نشان میدهد در غیر این صورت خراب است و باید تعویض شود.

رگلاتور: به عنوان یک تنظیم کننده و تثبیت کننده ولتاژ در طراحی قسمت های مختلف موبایل کاربرد دارد. مقدار ولتاژ مدارات موبایل ۴ ولت است ولی در بعضی از قسمت ها مقدار ولتاژ کمتری نیاز دارد که با یک رگلاتور در مسیر به مقدار ولتاژ دلخواه دسترسی پیدا میکنیم.معمولا یک رگلاتور مورد استفاده در گوشی های موبایل از آی سی های بین ۵ تا ۹ پایه از نوع BGA  میباشد که بسته به نوع استفاده در مدار مورد استفاده قرار میگیرد.معمولا پایه ورودی و خروجی رگلاتور اهمیت بالاتری دارد.اگر مقدار ولتاژ ورودی و خروجی یکسان باشد یا مقدار خروجی مورد نظر نباشد آی سی خراب است و باید تعویض شود.

آموزش تئوری تعمیرات موبایل(قطعات SMD)24

دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط